Pułapki językowe: Jak poprawnie używać słowa „Haus”?

Pułapki językowe: Jak poprawnie używać słowa „Haus”?

Ten post jest małą częścią mojego kursu online „Pułapki językowe”. Zaczynamy już 2 marca! To jedyna taka okazja w tym roku, ponieważ w 2020 nie będzie już drugiej edycji tego kursu. Jest on przeznaczony dla osób na poziomach A2-B1 i polega na eliminacji częstych błędów. Zawiera teorię i ćwiczenia.

Tutaj możesz się zapisać na kurs: 

Kurs niemieckiego „Pułapki językowe”

 

Zwroty „zu Hause“ oraz „nach Hause“ oznaczają, że mamy na myśli dom jako miejsce, w którym mieszkamy. Nie musi to być więc budynek domu – dla kogoś domem może być mieszkanie, dla kogoś innego jeden mały pokój wynajmowany we wspólnocie mieszkaniowej.

nach Hause – do domu.

Ich gehe nach Hause. – Idę do domu.

Wir fahren jetzt nach Hause. – Jedziemy teraz do domu. 

 

zu Hause – w domu

Ich bin nachmittags zu Hause. – Jestem popołudniami w domu. 

Wir essen meistens zu Hause. – Jemy najczęściej w domu.

 

bei mir zu Hause – u mnie w domu

Treffen wir uns bei mir zu Hause? – Spotkamy się u mnie w domu?

 

sich wie zu Hause fühlen – czuć się jak u siebie w domu

Fühl dich wie zu Hause! – Czuj się jak u siebie w domu!

 

Wie geht’s zu Hause? – Co słychać w domu?

 

in Warschau zu Hause sein – mieszkać w Warszawie

 

nirgendwo zu Hause sein – nigdzie nie czuć się jak u siebie

Meine Bekannte ist nirgendwo zu Hause, aber sie sucht noch ihren Platz auf der Welt. – Moja znajoma nigdzie nie czuje się jak u siebie w domu, ale szuka jeszcze swojego miejsca na świecie.

 

ins Haus liefern – dostarczyć do domu

Die Post liefert die Pakete ins Haus. – Poczta dostarcza paczki do domu.

 

Możliwa jest także opcja „im Haus“ oraz „ins Haus“, lecz bardziej w znaczeniu samego domu jako budynku.

 

Wyobraźmy sobie, że dwie osoby, np. Paul i Michael, stoją przed domem, a trzecia – Emil – jest w środku.

 

Paul pyta Michaela: „Wo ist denn Emil”? – Gdzież jest Emil? 

Michael odpowiada: „Er ist jetzt im Haus (Czyli jest w domu, w budynku – niekoniecznie w swoim domu. „Zu Hause” oznaczałoby, że jest on u siebie w domu)

 

Paul i Michael postanawiają wtedy wejść do domu, aby porozmawiać z Emilem. Mają na myśli wejście do domu jako do budynku, więc powiedzą:

„Gehen wir ins Haus?” (nie powiedzą więc „nach Hause”)

 

ins Haus gehen / kommen – iść / przychodzić do domu

 

Inne przykłady:

Es war schön, im Garten zu sitzen, aber jetzt gehe ich ins Haus. – Było ładnie siedzieć w ogrodzie, ale teraz idę do domu.

Warum stehst du im Regen? Komm doch ins Haus! – Dlaczego stoisz w deszczu? Wejdź no do domu!

 

aus dem Haus gehen – wyjść z domu

Ich gehe aus dem Haus um 8:30 Uhr. – Wychodzę z domu o 8:30.

 

Przyimki (12): minus

Przyimki (12): minus

Przyimek „minus” może łączyć się z biernikiem (der Akkusativ), celownikiem (der Dativ) lub dopełniaczem (der Genitiv). Najczęściej występuje z biernikiem.

der Betrag minus die Abzüge – kwota minus opłaty

zwei tausend Euro minus Mehrwertsteuer – dwa tysiące euro minus podatek od wartości dodanej

Miete minus eingezahlten Vorschuss – czynsz minus wpłacona zaliczka

Przyimki (12): minus

Przyimki (11): kontra

Przyimek „kontra” (kiedyś „contra”) łączy się z biernikiem (der Akkusativ).

Występuje bardzo często w języku prawniczym:

in Sachen X. kontra Y. – w sprawach X. kontra Y.

Politiker kontra Gewerkschaften – politycy kontra związki zawodowe

 

Ma również znaczenie takie jak „gegen” – przeciw, przeciwko.

ein Kommentar kontra die Handlungen der Regierung – komentarz przeciwko działaniom rządu

Przyimki (12): minus

Przyimki (10): betreffend

Przyimek „betreffend” łączy się z biernikiem (der Akkusativ). Jego znaczenia to: dotyczący, co do, odnośnie.

die letzte Ausgabe betreffend / betreffend die letzte Ausgabe – odnośnie ostatniego wydania

Przyimek „betreffend” często występuje po rzeczowniku.

mein Brief betreffend die Aufhebung des Vertrags – mój list odnośnie zniesienia umowy

betreffend die Kündigung des Vertrags – odnośnie wypowiedzenia umowy

Przyimki (12): minus

Przyimki (9): bis

Przyimek „bis” łączy się z biernikiem (der Akkusativ).

  1. ma znaczenie czasowe, określa zakończenie odcinka czasowego:

bis nächste Woche – do następnego tygodnia

bis nächstes Jahr – do następnego roku

bis nächstes Wochenende – do następnego weekendu

bis jetzt – do teraz, do chwili obecnej

bis wann? – do kiedy?

bis dahin – do tego czasu

bis bald, bis dahin, bis gleich, bis später! – na razie!

bis morgen! – do jutra!

bis Samstag! – do soboty!

vom siebten bis elften Oktober – od siódmego do jedenastego października

von Montag bis Freitag – od poniedziałku do piątku

von 8 bis 15 Uhr – od 8:00 do 15:00

bis 10 zählen – liczyć do 10

bis 10 Uhr warten – czekać do 10:00

bis zum Jahresende – do końca roku

 

  1. ma znaczenie przestrzenne i oznacza osiągnięcie punktu końcowego:

bis hierher und nicht weiter – aż dotąd i nie dalej

bis hierhin – aż dotąd

bis Dortmund fahren – jechać do Dortmundu (nie dalej)

bis wohin? – aż dokąd?

bis vor die Tür fahren – podjeżdżać pod same drzwi

von oben bis unten – z góry na dół

jemanden von oben bis unten mustern – zmierzyć kogoś wzrokiem od góry do dołu

von Anfang bis Ende – od początku do końca

bis Seite 100 lesen – czytać do strony 100

„Bis” występuje także w połączeniu z przyimkiem określającym przypadek, np.:

bis auf die Haut nass werden – zmoknąć do suchej nitki

bis nach England – aż do Anglii

bis zum Bahnhof gehen – iść do dworca

bis in das Tal hinein – aż w dolinę

 

  1. w połączeniu z „auf” przyimek „bis” oznacza „włącznie”:

bis auf den letzten Platz – aż do ostatniego miejsca

das Wasser geht jemandem bis an die Knie – woda sięga komuś aż do kolan

alles bis auf den letzten Krümmel aufessen – zjeść wszystko aż po ostatni okruszek

 

  1. również w połączeniu z „auf” przyimek „bis” oznacza „z wyjątkiem”:

bis auf mich – oprócz mnie

alle bis auf einen – wszyscy oprócz jednego

 

  1. w połączeniu z „zu” przyimek „bis” odnosi się do liczb i podaje górną granicę:

Kinder bis zu 12 Jahren – dzieci do lat 12-stu

bis zum 18. Lebensjahr – do osiemnastego roku życia

Städte bis zu 100.000 Einwohnern – miasta do 100.000 mieszkańców

bis zu 10.000 Menschen passen in den Saal – sala pomieści do 10.000 ludzi

bis zu 5 Metern hoch werden – osiągać wysokość do 5 metrów

Przyimki (12): minus

Przyimki (8): wider

Przyimek „wider” łączy się z biernikiem (der Akkusativ).

  1. oznacza przeciwdziałanie, przeciwstawianie się:

wider die Ordnung – wbrew porządkowi

wider die Gesetze – wbrew ustawom

wider jemanden Anklage erheben – wnieść skargę przeciw komuś

 

  1. wyraża sprzeczność, kontrast:

wider meinen Willen – wbrew mojej woli

wider Erwarten – wbrew oczekiwaniom

wider alle Vernunft – wbrew wszelkiemu rozsądkowi

wider besseres Wissen – pomimo głębszej wiedzy

Przyimki (12): minus

Przyimki (7): entlang

Przyimek „entlang” łączy się z biernikiem (der Akkusativ).

  1. Jego podstawowe znaczenie to „wzdłuż”. Warto zauważyć, że najczęściej występuje po rzeczowniku.

die Küste entlang – wzdłuż wybrzeża

die Grenze entlang – wzdłuż granicy

die Straße entlang – wzdłuż ulicy

den Bahnsteig entlang – wzdłuż peronu

  1. oznacza ruch „wzdłuż”, obok ograniczenia („an” + Dativ … entlang):

am Haus entlang – wzdłuż domu

an der Mauer entlang – wzdłuż muru

am Fluss entlang – wzdłuż rzeki

am Ufer entlang – wzdłuż wybrzeża

 

Ich ging am Haus entlang und kam auf die Wiese. – Szłam wzdłuż domu i doszłam na łąkę.

Sie verfolgten einen Weg am Fluss entlang. – Podążali drogą wzdłuż rzeki.

 

Dodam, że „entlang” może łączyć się także z celownikiem (der Dativ) lub dopełniaczem (der Genitiv), kiedy stoi przed rzeczownikiem.

entlang dem Weg / des Weges – wzdłuż drogi

 

hier entlang – tędy

Przyimki (12): minus

Przyimki (6): um

Kolejnym przyimkiem łączącym się z biernikiem (der Akkusativ) jest „um”. Oto przedstawiam Wam jego zastosowania:

  1. oznacza ruch okrężny w stosunku do leżącego w środku punktu odniesienia:

um das Haus herum – wokół domu

um den Tisch herum – wokół stołu

Jak widać, „um” często występuje w połączeniu z „herum”.

um die Sonne kreisen – krążyć wokół Słońca

Die Erde kreist um die Sonne. – Ziemia krąży wokół Słońca.

um die Welt reisen – podróżować dookoła świata

das Segeln um die Welt – żeglowanie dookoła świata

um ein Hindernis herumfahren – objechać przeszkodę

sich um seine eigene Achse drehen – kręcić się wokół własnej osi

um die Ecke – za rogiem

um die Ecke biegen – skręcić za rogiem

etwas dreht sich um etwas / jemanden – coś kręci się wokół czegoś / kogoś

Mein Leben dreht sich um die Arbeit. – Moje życie kręci się wokół pracy.

den Arm um jemanden legen – objąć kogoś ramieniem

die Gegend um Berlin – okolica Berlina

  1. oznacza, że coś znajduje się lub zaczyna znajdować się w położeniu otaczającym środek / wnętrze:

eine Kette um den Hals tragen – nosić łańcuszek wokół szyi

um das Lagerfeuer sitzen – siedzieć wokół ogniska

sich um einen Tisch setzen – usiąść wokół stołu

Ringe um die Augen haben – mieć podkrążone oczy

 eine Binde um den Arm – temblak wokół ramienia

der Zaun um den Garten – płot wokół ogrodu

eine Mauer um das Gelände – mur wokół terenu

um die Burg läuft ein Festungsgraben – dookoła zamku biegnie fosa

 

  1. „um + sich” oznacza czyn lub myślenie wychodzące od punktu środkowego i wywierające wpływ we wszystkie strony, np.:

um sich schlagen – rzucać się

um sich greifen – rozprzestrzeniać się

Die Epidemie hat sehr schnell um sich gegriffen. – Epidemia bardzo szybko się rozprzestrzeniała.

mit Geld um sich werfen – szastać pieniędzmi

  1. określa dokładny punkt czasowy:

um 17 Uhr – o 17:00

um 18:30 – o 18:30

um Mitternacht – o północy

  1. określa również punkt czasowy, który jest mniej dokładny, a także wartość np.:

um Ostern – około Wielkanocy

um die Mittagszeit – mniej więcej w porze południa

um die 100 Euro kosten – kosztować około 100 euro

so um den 20. Juni – około 20 czerwca, mniej więcej 20 czerwca

  1. oznacza, że coś się kończy:

Die Zeit ist um. – Czas upłynął.

Die Pause ist um. – Przerwa się skończyła.

wenn die nächsten Monate um sind – kiedy następne miesiące upłyną

  1. oznacza regularną zmianę:

einen Tag um den anderen – co drugi dzień (inaczej: jeden zweiten Tag)

  1. oznacza nieprzerwany ciąg:

Tag um Tag – dzień za dniem

Schritt um Schritt – krok za krokiem

Woche um Woche – tydzień za tygodniem

Woche um Woche verging – mijał tydzień za tygodniem

Zentimeter um Zentimeter – centymetr po centymetrze

  1. służy do podania różnicy w kwocie, w ilości:

einen Preis um die Hälfte reduzieren – obniżyć cenę o połowę

die Hose um 5 cm kürzen – skrócić spodnie o 5 cm

sich um 10 Minuten verspäten – spóźnić się o 10 minut

um 10 cm größer sein – być wyższym o 10 cm

um zwei Jahre älter sein – być o dwa lata starszym

sich um ein paar Tage verschätzen – pomylić się o parę dni

um einiges besser sein – być nieco lepszym

  1. służy do podania stosunku do dopełnienia albo przydawki w zależności od pewnych słów, np.:

um Hilfe bitten – prosić o pomoc

der Kampf um Freiheit – walka o wolność

um etwas losen – ciągnąć losy o coś, losować o coś

um etwas würfeln – grać w kości o coś

um Geld würfeln – grać w kości na pieniądze

um etwas wetten – zakładać się o coś

Worum wetten wir? – O co się założymy?

mit jemandem um 50 Euro wetten – zakładać się z kimś o 50 euro

jemanden um Schlaf bringen – wyrwać kogoś ze snu

jemanden ums Leben bringen – pozbawić kogoś życia

die Bitte um etwas – prośba o coś

die Sorge um jemanden – zmartwienie o kogoś

um etwas besorgt sein – martwić się o coś

das Wissen um die Katastrophe – wiedza o katastrofie

der Skandal um – skandal wokół czegoś

froh um etwas sein – cieszyć się z czegoś

um keinen Preis – za żadną cenę

was um alles in der Welt…? – co u diabła…?

Was um alles in der Welt hattet ihr vor? – Co u diabła zamierzaliście?

Przyimki (12): minus

Przyimki (5): gen

Przyimek „gen” nie jest tak znany. Nawet na studiach nie spotkałam go w żadnym z podręczników. Kiedy jakiś czas później natknęłam się na niego, pomyślałam, że to pewnie błąd i że miało być „gegen”. Jednak nie. Teraz myślę, że na pewno wiele razy go widziałam, bo przecież na studiach czytałam mnóstwo książek po niemiecku.

„Gen” jest dosyć przestarzałym przyimkiem, jednak spotykam go bardzo często w książkach i czasami też w gazetach, więc warto go znać. Łączy się on z biernikiem (der Akkusativ).

gen – w stronę, ku (in Richtung, nach)
gen Norden – ku północy, w stronę północy
gen Osten – ku wschodowi
gen Himmel blicken – spoglądać w kierunku nieba
der Blick geht gen... – spojrzenie kieruje się ku…
Mein Blick ging gen die aufgehende Sonne. – Spojrzałam w kierunku wschodzącego Słońca
gen Osten aufbrechen – wyrzuszyć ku wschodowi
der Aufbruch gen Westen – wyruszenie ku zachodowi
gen Nordpol reisen – podróżować w kierunku bieguna północnego

Przyimki (12): minus

Przyimki (4): gegen

Przyimek „gegen” łączy się tylko z biernikiem (der Akkusativ). Ma on następujące funkcje:

  1. określa skierowanie się do kogoś, zwrócenie się w kierunku kogoś / czegoś:

sich gegen die Wand drehen – obrócić się do ściany

die Leiter gegen die Mauer lehnen – oprzeć drabinę o mur

  1. określa ruch w przeciwną stronę:

gegen die Strömung – pod prąd / nurt

gegen den Wind rudern – wiosłować pod wiatr

sich gegen etwas stemmen – sprzeciwiać się czemuś

  1. określa sposób, w jaki ruch zorientowany na cel napotyka na coś:

gegen die Tür schlagen – walić w drzwi

gegen die Tür stoßen – kopać w drzwi

jemandem gegen das Bein treten – nadepnąć komuś na nogę

Regen klatscht gegen die Fenster – deszcz stuka w okna

gegen einen Baum prallen – uderzyć w drzewo (mit dem Auto)

gegen die Sonne schauen – patrzeć pod słońce

etwas gegen das Licht halten – trzymać coś pod światło

  1. określa przeciwdziałanie czemuś, zwalczanie czegoś, przeciwstawianie się czemuś:

der Kampf gegen den Hunger – walka przeciw głodowi

etwas gegen die Armut tun – zrobić coś przeciw biedzie

gegen die Politik der Regierung protestieren – protestować przeciw polityce rządu

sich gegen jemanden auflehnen – sprzeciwiać się komuś

ein Mittel gegen Hautausschlag – środek przeciw wysypce

eine Impfung gegen Grippe – szczepionka przeciw grypie

  1. określa sprzeczność, stanie na przeszkodzie, bycie sprzecznym:

etwas ist gegen die Vereinbarung – coś jest wbrew ustaleniu

gegen alle Vernunft – wbrew wszelkiemu rozsądkowi

gegen alle Erwartungen – wbrew wszelkim oczekiwaniom

gegen meinen Willen – wbrew mojej woli

gegen das Gesetz – niezgodne z prawem

  1. określa działanie osób ukierunkowane przeciwko sobie:

gegen jemanden spielen – grać przeciwko komuś

gegen jemanden siegen – zwyciężyć nad kimś

  1. określa pewnego rodzaju stosunek do kogoś lub czegoś:

freundlich gegen jemanden sein – być przyjaznym w stosunku do kogoś

abweisend gegen jemanden sein – być nieprzychylnym do kogoś

sich schlecht gegen jemanden benehmen – zachować się źle w stosunku do kogoś

etwas gegen jemanden haben – mieć coś przeciwko komuś

Hast du etwas gegen mich? – Masz coś przeciwko mnie?

gegen etwas sein – być przeciwko czemuś

Ich bin gegen diese Regel. – Jestem przeciwko tej zasadzie.

  1. jest pomocny w porównaniach, w określeniu stosunku:

heute gegen früher – dzisiaj w porównaniu do kiedyś

Heute gegen früher bin ich viel glücklicher. – Dzisiaj jestem o wiele bardziej szczęśliwa w porównaniu do kiedyś.

Gegen sie ist er viel erfahrener. – On jest o wiele bardziej doświadczony od niej.

  1. oznacza otrzymanie czegoś w zamian za coś:

die Ware gegen Bezahlung liefern – dostarczyć towar za opłatą

gegen Quittung – za pokwitowaniem

gegen Kaution – za kaucją

gegen bar – gotówką

die 20 Euro gegen zwei Zehneuroscheine eintauschen – wymienić 20 euro na 2 banknoty po 10 euro

  1. służy do podania momentu, który może być przekroczony (zarówno w górę, jak i w dół)

gegen 10 Uhr – około 10:00

  1. służy do podania momentu, który nie może być przekroczony:

gegen Abend – około wieczora

gegen Ende des Krieges – koło końca wojny

 

Przyimki (12): minus

Przyimki (3): für

Przyimek „für” łączy się tylko z biernikiem (der Akkusativ). Sprawia on wiele trudności ze względu na swoje liczne znaczenia. Mam nadzieję, że tym postem rozwieję wątpliwości.

  1. służy on do podania celu, korzyści:

für bessere Verhältnisse kämpfen – walczyć o lepsze warunki

  1. oznacza, że coś dzieje się na korzyść osoby / rzeczy:

für etwas sein – być za czymś

für eine neue Regierung sein – być za nowym rządem

  1. służy do podania określenia, przynależności, przyporządkowania

eine Sendung für Kinder – program dla dzieci

für jemanden – dla kogoś

ein Geschenk für euch – prezent dla was

für jemanden bestimmt sein – być przeznaczonym dla kogoś

eine Spende für die Stiftung – datek dla fundacji

für jemanden gelten – obowiązywać kogoś, np. „Diese Vorgaben gelten für alle” – te wytyczne obowiązują wszystkich

für etwas keine Garantie übernehmen – nie przejmować gwarancji na coś

jemanden für sich einnehmen – zjednać sobie kogoś

für sich – za / dla siebie

für sich leben, wohnen

das ist nichts für mich – to nie dla mnie

4. oznacza środek, sposób na coś:

ein Mittel für Erkältung – środek na przeziębienie

für den Hunger – na głód

Das Brot ist am besten für den Hunger. – Na głód najlepszy jest chleb.

ein Schrank für Kleidung – szafa na ubrania

5. służy do podania opinii, oceny

etwas für sinnvoll halten – uważać coś za sensowne

etwas für falsch halten – uważać coś za niewłaściwe

6. służy do podania powodu

sich für etwas entschuldigen – przepraszać za coś

Ich entschuldige mich bei dir für mein Verhalten. – Przepraszam cię za moje zachowanie.

sich für etwas schämen – wstydzić się za coś

Du sollst dich dafür schämen! – Powinieneś się za to wstydzić!

7. służy do podania zastępstwa za coś lub za kogoś

Ich mache das für dich. – Zrobię to za ciebie.

Ich komme für dich zur Arbeit. – Przyjdę za ciebie do pracy.

Vertretung für mich – zastępstwo za mnie

Kannst du für mich einspringen? – Czy możesz mnie zastąpić?

für andere die Arbeit machen – wykonywać pracę za innych

für zwei arbeiten – pracować za dwoje

für jemanden sprechen – wypowiadać się za kogoś

Der Vorsitzende spricht für die ganze Gemeinschaft. – Przewodniczący wypowiada się za całą społeczność.

8. służy do podania świadczenia wzajemnego, równowartości

etwas für 100 Euro kaufen – kupić coś za 100 euro

Wie viel haben Sie für die Wohnung bezahlt? – Ile zapłaciła pani za mieszkanie?

für umsonst – za darmo

nicht für umsonst arbeiten – nie pracować za darmo

für nichts und wieder nichts – na darmo

Ich habe die ganze Arbeit für nichts und wieder nichts gemacht. – Wykonałam całą pracę na darmo.

9. służy do podania stosunku, do porównania:

für sein Alter – jak na swój wiek

Für ihr Alter sieht sie gut aus. – Wygląda dobrze jak na swój wiek.

Für einen Ausländer spricht er sehr gut Englisch. – Mówi po angielsku bardzo dobrze jak na obcokrajowca.

Für meine Arbeit bekam ich zu wenig Geld. – Za moją pracę dostałam za mało pieniędzy.

10. służy do podania okresu czasu

für drei Wochen – na 3 tygodnie

Ich verreise für drei Wochen. – Wyjeżdżam na 3 tygodnie.

Er nimmt Urlaub für 10 Tage. – On bierze urlop na 10 dni.

für immer – na zawsze

für den Fall, dass… – na wypadek, gdyby…

fürs Erste – na razie, chwilowo

11. służy do podania punktu czasowego

Wir haben uns für 10 Uhr verabredet. – Umówiliśmy się na 10.

Ich muss den Text für Freitag schreiben. – Muszę napisać ten tekst do piątku.

Was hast du noch für morgen zu tun? – Co masz jeszcze do roboty na jutro?

12. w połączeniu dwóch rzeczowników służy do określenia następowania jednej rzeczy zaraz za drugą, bez przerwy

Tag für Tag – dzień za dniem

Schritt für Schritt – krok za krokiem

Wort für Wort – słowo za słowem

Stück für Stück – sztuka po sztuce

Jahr für Jahr – rok za rokiem

13. występuje w pytaniach i wykrzyknieniach

was für ein…? – jaki?

Was für eine Stadt ist das? – Co to za miasto?

Was für ein Auto möchtest du kaufen? – Jaki samochód chciałbyś kupić?

Was für ein Tag! – Co za dzień!

Was für ein Einfall! – Co za pomysł!

14. w języku „uczelnianym” często nietłumaczone

Fakultät für Philologie – fakultet filologiczny

Professor für Mathematik – profesor matematyki

Przyimki (12): minus

Przyimki (2): „ohne”

Dzisiaj czas na przyimek „ohne”. Podobnie jak „durch”, łączy się on tylko z biernikiem (der Akkusativ). „Ohne” jest o tyle łatwym przyimkiem, że ma on jedno znaczenie: „bez”.

  1. „ohne” wyraża, że czegoś nie ma, że coś jest wolne od czegoś:

ohne Geld – bez pieniędzy

ohne Arbeit – bez pracy

ohne jemanden – bez kogoś

Er kann ohne sie nicht leben. – On nie może żyć bez niej.

ohne mein Zutun – bez mojego udziału

ohne mein Wissen – bez mojej wiedzy

ohne Zweifel – bez zwątpienia

Sie haben ohne mein Zutun entschieden. – Oni zdecydowali bez mojego udziału.

ohne Schuld sein – być bez winy

ohne viel Mühe – bez dużego wysiłku

ohne mich! – beze mnie!

ich bin ohne Auto gekommen – jestem bez samochodu

ohne Sprachkenntnisse – bez znajomości języków

ohne schlafen – spać nago

 

  1. „ohne” wyraża brak czegoś będącego (możliwą) częścią danej rzeczy, wykluczenie czegoś

eine Bluse ohne Ärmel – bluzka bez rękawów

ein Topf ohne Deckel – garnek bez pokrywki

eine Wohnung ohne Bad – mieszkanie bez łazienki

ein Preis ohne Mehrwertsteuer – cena bez VAT-u

die Miete ohne Nebenkosten – czynsz bez kosztów dodatkowych

Gewicht ohne Verpackung – waga bez opakowania

ohne Bedienung – bez obsługi

Preis ohne Pfand – cena bez fantu

 

ZWROTY:

nicht (so) ohne sein – nie być nieszkodliwym – coś ma większe znaczenie, niż się wydaje (z czymś nie ma żartów, das ist nicht so ohne – to nie byle co)

Diese Erkältung ist nicht so ohne. – Z tym przeziębieniem nie ma żartów, to nie byle co.

Sie ist nicht so ohne. – Ona nie jest taka głupia.

ohne weiteres – bez trudu, po prostu

 

Jak pewnie zauważyliście, po przyimku „ohne” prawie zawsze występuje rzeczownik bez rodzajnika.