Zwroty na pisemną maturę podstawową z niemieckiego

Zwroty na pisemną maturę podstawową z niemieckiego

Czas na kolejny post z serii „Zusammen można więcej” (ostatni post z tej serii znajdziecie tutaj), w ramach której raz na miesiąc z kilkoma innymi germanistkami przygotowuję dla Was teksty na wybrany temat. Oto strony koleżanek-germanistek:

Szpreche w deche

Majstersztyk językowy

Angelika Griner

Na dzisiaj postanowiłyśmy się zająć maturą z niemieckiego. Ja wybrałam temat pisemnej matury podstawowej.

Jaki tekst trzeba napisać na pisemnej maturze podstawowej z niemieckiego? Cytuję z informatora CKE (tutaj):

Tekst użytkowy (np. list w formie tradycyjnej albo elektronicznej [e-mail], wiadomość umieszczana na blogu lub forum internetowym) z elementami np, opisu, relacjonowania, zaproszenia, uzasadniania opinii, w tym przedstawiania zalet i wad różnych rozwiązań i poglądów. 

Jedno zadanie (bez możliwości wyboru); polecenie w języku polskim; w treści zadania podane są cztery elementy, które zdający powinien rozwinąć w wypowiedzi. 

Należy napisać od 80 do 130 słów. 

Oto praktyczne słownictwo:

Liebe… (jeśli piszemy do kobiety)

Lieber… (jeśli piszemy do mężczyzny)

Liebe… (jeśli piszemy do więcej niż jednej osoby), np.

Liebe Kasia,

Lieber Piotr,

Liebe Eltern.

Pamiętajcie o tym, żeby po nagłówku postawić przecinek, a list zacząć od małej litery, np.

Liebe Kasia,

danke für deine E-Mail / für deinen Brief.

Na początku dobrze jest napisać jedno lub dwa zdania wprowadzające: Bei mir ist alles in Ordnung. Meiner Familie geht es auch gut.

Zwroty pomocne w głównej części listu:

Ich möchte dich / euch / zu … einladen. – Chciałbym zaprosić ciebie / was na …

Ich habe eine Frage an dich / an euch. – Mam pytanie do ciebie / do was.

Ich habe eine Bitte an dich / an euch. – Mam prośbę do ciebie / do was.

Meiner Meinung nach – moim zdaniem

Meiner Meinung nach ist das eine gute Idee. – Moim zdaniem to dobry pomysł.

Ich denke / ich finde / ich meine – sądzę, myślę

Ich habe einen Vorschlag. – Mam propozycję.

Ich möchte dir / euch etwas vorschlagen. – Chciałbym tobie / wam coś zaproponować.

Wie denkst du darüber? – Co o tym sądzisz?

Ich bin für… – Jestem za…

Ich bin gegen… – Jestem przeciwko…

Ich sehe hier einen Vorteil / einen Nachteil. – Widzę tu zaletę / wadę.

Der Vorteil besteht darin, dass… – Zaleta polega na tym, że…

Ich bin auf eine Idee gekommen. – Wpadłem na pewien pomysł.

Was sagst du zu…? – Co powiesz na…?

Ich möchte dir über… erzählen. – Chciałbym opowiedzieć ci o…

Zwroty przydatne na końcu listu:

Ich warte auf deine Antwort. Bitte schreib mir bald. – Czekam na twoją odpowiedź. Proszę napisz wkrótce.

Liebe Grüße / Viele Grüße,

XYZ

Tutaj możecie pobrać plik z powyższymi zwrotami: 

Matura podstawowa 2019

Nie zapomnijcie zajrzeć na blogi moich koleżanek-germanistek (linki na górze), na których znajdziecie omówienie innych maturalnych tematów 

Niemiecki w 5 minut: Jak zacząć rozmowę z kimkolwiek?

Niemiecki w 5 minut: Jak zacząć rozmowę z kimkolwiek?

W serii „Niemiecki w 5 minut” (wszystkie posty tutaj) postanowiłam przygotować dla Was kilka wskazówek pomocnych w rozpoczęciu rozmowy. Oczywiście wszystko zależy od sytuacji, nie sposób uwzględnić każdej, ale myślę, że moje wskazówki w wielu z nich będą praktyczne.

Darf ich Sie ansprechen? – Czy mogę panią / pana zagadnąć? (zacząć z panią / panem rozmowę)

Darf ich dich ansprechen? – Czy mogę cię zagadnąć?

Hast du einen Moment für mich? – Masz dla mnie chwilę?

Haben Sie einen Moment für mich? – Czy ma pan / pani dla mnie chwilę?

Darf ich Sie kurz sprechen? – Czy mogę chwilę z panią / panem porozmawiać?

Darf ich dich kurz sprechen? – Czy mogę chwilę z tobą porozmawiać?

Entschuldige – przepraszam (kiedy jesteśmy z kimś na ty)

Entschuldigen Sie – przepraszam (kiedy jesteśmy z kimś na pan/pani)

Entschuldigung – przepraszam (zawsze pasuje)

Sind Sie beschäftigt oder haben Sie einen Moment? – Jest pan zajęty czy ma pan chwilę?

Bist du beschäftigt oder hast du einen Moment? – Jesteś zajęty czy masz chwilę?

Darf ich Sie unterbrechen? – Czy mogę pani/panu przerwać?

Darf ich dich unterbrechen? – Czy mogę ci przerwać?

Tutaj możecie pobrać plik ze słownictwem: 

Niemiecki w 5 minut 30.04.2019

Niemiecki w 5 minut: Jak zwracać się do ludzi?

Niemiecki w 5 minut: Jak zwracać się do ludzi?

W serii „Niemiecki w 5 minut” (wszystkie posty tutaj) przygotowałam dla Was przykłady odnośnie tego, jak można zwracać się do innych ludzi. Dowiecie się m.in., jak zaproponować komuś przejście na ty.

Jeśli to możliwe, to najwygodniej być z ludźmi na „ty”:

(sich) duzen – być z kimś na ty

Können wir duzen? – Czy możemy być na ty?

Er duzt alle. – On jest ze wszystkimi na ty.

Können wir per Du sein? – Czy możemy być na ty?

(sich) siezen – zwracać się do kogoś per pan/pani

Wir siezen uns. – Zwracamy się do siebie per pan/pani.

Du solltest ihn siezen. – Powinieneś mówić do niego na pan.

Musst du ihn siezen? – Czy musisz zwracać się do niego per pan?

Plik ze słownictwem możecie pobrać tutaj. Czekam na Wasze propozycje: Jakie tematy powinnam omówić w serii „Niemiecki w 5 minut”?

Niemiecki w 5 minut: polska Wielkanoc po niemiecku

Niemiecki w 5 minut: polska Wielkanoc po niemiecku

Kolejny post z serii „Niemiecki w 5 minut” poświęcam świętom wielkanocnym w Polsce. Jak opisać je po niemiecku? Jak wyjaśnić Niemcowi, na czym polega Wielkanoc w Polsce? Mam dla Was garść słówek.

Ostern – Wielkanoc

an Ostern – w Wielkanoc

die Karwoche / die Osterwoche – Wielki Tydzień

der Gründonnerstag – Wielki Czwartek

der Karfreitag – Wielki Piątek

der Ostersamstag (Karsamstag), der Ostersonntag,      

der Ostermontag

das Kreuz – krzyż

die Kreuzigung – ukrzyżowanie

das Grab Christi – Grób Jezusa

das Osterfeuer – ogień wielkanocny

die Auferstehung – zmartwychwstanie

die Freude der Auferstehung – radość zmartwychwstania

das Osterfrühstück – śniadanie wielkanocne

die Sauermehlsuppe – żurek

die Weidenkätzchen – bazie

Am Ostersamstag werden Osterkörbe in der Kirche geweiht.

W Wielką Sobotę wielkanocne koszyki są święcone w kościele.

Was befindet sich im Osterkorb? – Co znajduje się w koszyku wielkanocnym?

Osterlamm (baranek wielkanocny), Wurst (kiełbasa), Weißwurst (biała kiełbasa), Eier (jajka), Salz (sól), Pfeffer (pieprz), Brot (chleb), Meerrettich (chrzan), Speck (boczek), Ostereier (pisanki), Osterhase (zajączek wielkanocny)

Man bemalt / verziert Eier. – Maluje się / ozdabia się jajka.

Der Ostermontag ist der Tag des Wassergießens. – Poniedziałek wielkanocny jest dniem polewania się wodą.

Plik ze słownictwem możesz pobrać tutaj

Niemiecki w 5 minut: Jak poprosić o pomoc?

Niemiecki w 5 minut: Jak poprosić o pomoc?

Tak jak zapowiadałam w moich planach na nowy rok (możesz poczytać o nich tutaj), chciałam odświeżyć lubiane serie na blogu. W październiku 2017 roku miałam pomysł na serię „Kommunikation auf Deutsch!” Niestety nie udało mi się wtedy zrealizować pomysłu. Z tej serii pojawił się jeden post, który znajdziecie tutaj Ponieważ bardzo rozważnie wybieram treści na tę stronę, to długo zastanawiałam się nad tym, w jaki sposób seria mogłaby na nowo tutaj zagościć.

W końcu wpadłam na pomysł – mam nadzieję, że się Wam spodoba. Seria będzie nosić tytuł „Niemiecki w 5 minut”. Nowy post będzie się pojawiał w każdy wtorek. Postanowiłam zająć się przygotowywaniem zwrotów do komunikacji czy krótkich tekstów w celu nauki słownictwa czy gramatyki. Każdy post z tej serii będzie krótki, ponieważ zdaję sobie sprawę z tego, jak mało czasu ma we współczesnych czasach większość osób.

Zacznę od tego, jak poprosić po niemiecku o pomoc.

Ich habe eine Bitte an dich / an euch / an Sie. – Mam prośbę do ciebie / do was / do pani/pana.

Ich möchte dich / euch / Sie um Hilfe bitten. – Chciałbym prosić ciebie / was / pana/panią o pomoc.

Ich habe eine Frage an dich / an euch / an Sie. – Mam pytanie do ciebie / do was / do pani/pana.

jemandem einen Gefallen tun – wyświadczyć/oddać komuś przysługę

jemanden um einen Gefallen bitten – prosić kogoś o przysługę

Kannst du mir einen Gefallen tun? – Czy możesz wyświadczyć mi przysługę?

Können Sie mir einen Gefallen tun? – Czy może pan/pani wyświadczyć mi przysługę?

Kannst / könntest du etwas für mich tun? – Czy możesz / mógłbyś coś dla mnie zrobić?

Können / könnten Sie etwas für mich tun? – Czy może / mógłby Pan coś dla mnie zrobić?

Plik z pierwszym odcinkiem serii możecie pobrać tu

Następnym razem w serii „Niemiecki w 5 minut” napiszę o okolicznikach czasu.

C-Test

C-Test

Czy słyszeliście kiedyś o C-Test? Jest to test przeprowadzany na (nie tylko) niemieckojęzycznych uniwersytetach w celu stwierdzenia poziomu kandydatów na studia. Trzeba wziąć udział w takim teście nawet jeśli ma się zdany egzamin DSH lub Test DaF.

Przypominam, że tu znajdziecie wszystkie moje teksty na temat egzaminów z niemieckiego:

Egzaminy z niemieckiego

C-Test służy do stwierdzenia kompetencji językowych i jest to wariant testu z lukami. Jak wygląda taki test?

  • Składa się z pięciu krótkich tekstów na różne tematy;
  • Od drugiego zdania w każdym tekście w co drugim słowie jest wymazana jego końcówka;
  • W ten sposób w każdym tekście powstaje od 20 do 25 luk, które trzeba uzupełnić;
  • Trwa on około 30 minut;
  • Jest to bardzo dokładny i obiektywny „pomiar” kompetencji językowych.

Testy tego typu stały się w ostatnich latach bardzo popularne i można się z nimi spotkać nie tylko w Niemczech, także poza Europą.

Przykładowe zadanie na C-Test:

Vom 16. bis zum 19. Jh. war Großbritannien die weltweit führende See- und Kolonialmacht. Daher ko es, da Englisch schli zur Welts wurde. D Industrielle Revol , die z entscheidenden sozi und polit Umwälzungen füh , begann u 1760 i Großbritannien u verschaffte d Lande au eine wirtsch Führungsposition. He haben vi alte Indus an Bede verloren, denn in der modernen Gesellschaft stehen Dienstleistungsbranchen wie Banken und Versicherungen im Vordergrund. Das in der Nordsee geförderte öl sichert die Energieversorgung des Landes.

W celu dobrego przygotowania do takiego testu można:

  • szukać w Internecie testów modelowych, np. tu:

C-Test Uni Kassel

C-Test Institut fuer Internationale Kommunikation Duesseldorf

C-Test Forum Wirtschaftsdeutsch

C-Test Studienkolleg Hamburg

C-Test Test DaF Institut

C-Test German learning online

  • kupić książki przygotowujące do C-Test, np. tę:

150 C-Tests

Jak Wam się podobają takie testy? Trzeba mieć już całkiem niezłe kompetencje językowe, aby prawidłowo je rozwiązać. 

 

Materiały do egzaminów B1

Materiały do egzaminów B1

Dzisiaj w ramach tematu „egzaminy z niemieckiego” poświęcę trochę uwagi materiałom do nauki do egzaminów na poziomie B1 – telc, Goethe-Institut orazÖSD. Już we wpisie z 23 lutego na temat różnic między poziomem B1 a B2 pisałam na temat materiałów.

Może przypomnę materiały z Internetu, które wtedy zaproponowałam:

telc B1

Goethe-Institut B1

Przykładowe egzaminy Goethe-Institut B1

Przykładowe egzaminy telc B1

Przykładowe egzaminy OESD B1

Lista słownictwa B1

Czas teraz na podręczniki. Zebrałam tu dla Was kilka, które można wykorzystać w nauce 🙂

  1. Podręcznik do egzaminu telc – przyznam się, że go nie znam, ale ma bardzo dobre recenzje.

Zertifikat Deutsch telc b1

2. Kolejny podręcznik, „Zertifikat B1 neu”, znam bardzo dobrze i polecam. Znajduje się w nim aż 15 przykładowych testów. W wydaniu, które ja mam, w podręczniku nie były jednak ponumerowane pliki audio, więc trzeba było szukać na płycie CD. Być może w najnowszym wydaniu jest to poprawione.

Zertifikat B1 neu

3. Kolejny podręcznik, „Fit füers Zertifikat B1”, również polecam. W ogóle bardzo lubię tę serię. Bardzo pomocna jest zawarta tu symulacja egzaminów.

Fit fuers Zertifikat B1

4. Bardzo lubię podręczniki z serii „Prüfungstraining”, chociaż ich wadą może być to, że jest za mało przykładowych egzaminów.

Zertifikat B1

5. Podręczniki z serii „Mit Erfolg zum…” również są godne polecenia, tym bardziej, że zawierają liczne wskazówki i strategie co do egzaminów.

Zum Erfolg

6. Podręcznik „So geht’s noch besser” jest bardzo dobry, bardzo obszerny, zawiera 10 przykładowych testów. Nie zawiera rozwiązań, lecz można pobrać je ze strony wydawnictwa.

So geht’s noch besser

Czy możecie dodać coś jeszcze do tej listy? 

Vitamin C: Motivation am Arbeitsplatz

Vitamin C: Wie die Stimme besser klingt

Dzisiaj powracam do serii Vitamin C przeznaczonej dla uczniów na poziomach C1-C2. Tutaj znajdziecie pozostałe wpisy z serii:

Vitamin C

W ramach przygotowania do dzisiejszego postu obejrzałam na YouTube następujące video:

Wie die Stimme besser klingt

Jest to wystąpienie Moniki Hein „Wie die Stimme besser klingt”:

Ein magischer Moment. Sie treffen erstmalig auf Ihr Blind Date. Das Auge sagt: Super! Ihr Gegenüber setzt zum ersten Satz an und sofort stellt das Ohr fest: Bloß weg hier!

Damit es niemals so schlimm kommt, erklärt Monika Hein, wie man „auch in schwachen Momenten eine starke Stimme behält“. Die Stimm- und Sprechexpertin berichtet auf spannende Art und Weise, wie Sie Ihr „Instrument Stimme“ fit machen für Alltag und Beruf, für Telefon, Meeting, Präsentation oder Blind Date. Was macht Synchronsprecher so authentisch? Und was lässt Nachrichtensprecher so kompetent wirken? Dr. Monika Hein, Vortragsrednerin, Stimmtrainerin, Business-Coach und Buchautorin, wird es verraten.

Wystąpienie pochodzi z serii „Gedanken tanken”, a na YouTube można obejrzeć ich więcej:

Gedanken tanken

W ramach mojej serii przygotowałam dla Was słownictwo do tego wystąpienia. Jeśli ktoś z Was będzie miał problemy z rozumieniem ze słuchu, to słownictwo na pewno pomoże je zniwelować:

Vitamin C Teil 4

W następnej części serii ukaże się słownictwo do kolejnego wystąpienia z „Gedanken tanken”, tym razem będzie to „Motivation am Arbeitsplatz”.

Vitamin C: inne znaczenia słów „schön” oraz „schlecht”

Vitamin C: inne znaczenia słów „schön” oraz „schlecht”

Słowa „schön” oraz „schlecht” mają również inne znaczenia od tych powszechnie znanych. Często są używane w języku potocznym, aby wzmocnić wypowiedź.

 

Oto przykłady z „schön”:

Es ist heute ganz schön kalt. – Jest dzisiaj bardzo zimno.

Ich musste mich ganz schön beeilen. – Musiałam się bardzo spieszyć.

einen schönen Schrecken bekommen – bardzo się przestraszyć

ein schönes Alter erreichen – osiągnąć wysoki wiek

eine schöne Leistung – duże osiągnięcie

sich schön blamieren – kompletnie się skompromitować

Das hat schön weh getan. – To bardzo bolało.

 

Jak można zauważyć, „schön“ odnosi się do rozmiaru, ilości albo liczby.

 

Słowo „schlecht” używane jest w znaczeniu „raczej nie”, „prawie nie”, może również negować zdanie.

Ich kann das schlecht ertragen. – Prawie nie mogę tego znieść.

Heute geht es schlecht. – Dzisiaj nie da rady.

Das kann ich schlecht sagen. – Nie umiem tego powiedzieć.

Das ist schlecht zu verstehen. – Trudno to zrozumieć.

schlecht Nein sagen können – odmawiać z trudem

 

Na koniec rozwiązania do zadania z poprzedniej części „Vitamin C“:

Sie kauft immer bei Lidl ein. –> ihre Einkäufe bei Lidl

Das Flugzeug fliegt zu spät ab. –> der zu späte Abflug des Flugzeuges

Sie haben einen Kompromiss geschlossen. –> ihr Kompromiss

Martin interessiert sich für Politik. –> Martins Interesse an Politik

 

Tutaj możecie pobrać ten post w pdf 🙂

Vitamin C część 3

Vitamin C: inne znaczenia słów „schön” oraz „schlecht”

Vitamin C: Nominalizacja (Część 2)

Tak jak obiecałam w ostatnim wpisie z tej serii, na początek zamieszczam rozwiązania do zadania:

Die Ergebnisse hängen von der wirtschaftlichen Situation ab. –> die Abhängigkeit der Ergebnisse von der wirtschaftlichen Situation

Der Chef entlässt manche Mitarbeiter. –> die Entlassung mancher Mitarbeiter durch den Chef

Die Umwelt wird verschmutzt. –> die Verschmutzung der Umwelt / die Umweltverschmutzung

Die Zahl der Opfer hat sich erhöht. –> die Erhöhung der Zahl der Opfer

 

Teraz czas na kolejne zasady nominalizacji.

8) Zaimek osobowy (Personalpronomen) staje się zaimkiem dzierżawczym (Possessivpronomen):

Sie arbeitet bei BMW. –> ihre Arbeit bei BMW

Du hältst einen Vortrag über die Luftverschmutzung. –> dein Vortrag über die Luftverschmutzung

 

9) Przysłówki (Adverbien) stają się przymiotnikami (Adjektive):

Es ist wichtig, dass sie rechtzeitig ankommen. –> ihre rechtzeitige Ankunft ist wichtig

Du reagierst emotional. –> deine emotionale Reaktion

 

10) Dopełnienie w celowniku (Dativergänzung) staje się przydawką przyimkową (Präpositionalattribut):

Die Firma dankt ihren Mitarbeitern für die Zusammenarbeit. –> der Dank der Firma an ihre Mitarbeiter für die Zusammenarbeit

Die Freiwilligen helfen den Opfern des Erdbebens. –> die Hilfe der Freiwilligen für die Opfer des Erdbebens

 

11) Przy czasownikach nieprzechodnich (intransitive Verben) i zwrotnych (reflexive Verben) podmiot (Subjekt) staje się przydawką dopełniaczową (Genitivattribut):

Meine Schwester dankt ihren Freunden. –> der Dank meiner Schwester an ihre Freunde

Meine Freunde treffen sich auf einen Kaffee. –> das Treffen meiner Freunde auf einen Kaffee

 

12) Przy połączeniach rzeczownikowo-czasownikowych (Nomen-Verb-Gefüge / Nomen-Verb-Verbindungen) likwidujemy czasownik albo staje się on częścią rzeczownika:

Sie nehmen Abschied von ihrer Familie. –> ihr Abschied von der Familie

Das Gesetz tritt in Kraft. –> das Inkrafttreten des Gesetzes

Das Angebot kommt in Frage. –> das Infragekommen des Angebots

 

Teraz znowu mam dla Was małe zadanie, którego rozwiązanie pojawi się w kolejnej części cyklu:

Sie kauft immer bei Lidl ein.

Das Flugzeug fliegt zu spät ab.

Sie haben einen Kompromiss geschlossen.

Martin interessiert sich für Politik.

 

Post ten możesz pobrać w formacie pdf:

Nominalizacja 2

Źródła:

 

Vitamin C: inne znaczenia słów „schön” oraz „schlecht”

Vitamin C: Nominalizacja (Część 1)

Dzisiaj kilka słów o nominalizacji, która polega na przekształceniu czasownika w rzeczownik – czasownik zyskuje cechy rzeczownikowe. W języku polskim nominalizacja jest stosowana częściej niż w niemieckim.

Verbalstil stosowany jest w języku mówionym i tekstach narracyjnych, Nominalstil w tekstach fachowych i specjalistycznych.

 

Co należy zrobić, aby zamienić styl czasownikowy na rzeczownikowy?

 

  • Dopełnienie w bierniku lub celowniku (Akkusativ- oder Dativergänzung) staje się przydawką przysłówkową (Präpositionalattribut):

Die Forschung unterscheidet dabei den Spracherwerb und das Sprachenlernen –> In der Forschung gibt es eine Unterscheidung zwischen Spracherwerb und Sprachenlernen.

  • Dopełnienie w bierniku (Akkusativergänzung) w stronie czynnej (Aktiv) lub podmiot w stronie biernej (Passiv) staje się przydawką dopełniaczową (Genitivattribut):

Man lockert den Kündigungsschutz. / Der Kündigungsschutz wird gelockert. –> die Lockerung des Kündigungsschutzes

  • Jeśli rzeczownik dopełnienia w bierniku (Akkusativergänzung) posiada rodzajnik (Artikel) lub przydawkę (Attribut), w nominalizacji stosujemy dopełniacz (Genitiv):

Man beschäftigt neue Mitarbeiter. –> die Beschäftigung neuer Mitarbeiter

  • Natomiast jeśli rzeczownik nie posiada rodzajnika ani przydawki, stosujemy formę zastępczą z von:

Man beschäftigt Mitarbeiter. –> die Beschäftigung von Mitarbeitern

  • Przy zamianie ze strony biernej (Passiv) na czynną (Aktiv) sprawcę czynności (Täter) – podanego za pomocą przyimka „von” – podajemy za pomocą przyimka „durch”:

Die Mitarbeiter werden vom Betriebsleiter über die geänderten Überstundenregelungen unterrichtet. –> Die Unterrichtung der Mitarbeiter über die geänderten Überstundenregelungen durch den Betriebsleiter.

  • Z czasowników nieprzechodnich lub zwrotnych (intransitive und refelexive Verben) tworzymy przydawkę dopełniaczową (Genitivattribut):

Daher nimmt man an, dass sich das Sprachvermögen verbessert, wenn… –> Es besteht die Annahme, dass eine Verbesserung des Sprachvermögens mit…

  • Dopełnienie przyimkowe (Präpositionalergänzung) staje się przydawką przyimkową (Präpositionalattribut):

…wenn sie dabei von den Normen der Muttersprache abweichen. –> Abweichungen von den Normen der Muttersprache sind dabei…

 

A teraz Ty spróbuj znominalizować następujące zdania:

Die Ergebnisse hängen von der wirtschaftlichen Situation ab.

Der Chef entlässt manche Mitarbeiter.

Die Umwelt wird verschmutzt.

Die Zahl der Opfer hat sich erhöht.

 

W następnej części serii „Vitamin C“ znajdziesz odpowiedź 😊

 

Post ten możesz pobrać w formacie pdf:

Nominalizacja 1

Źródła: