Ciekawe słówka (cz. 4)

Ciekawe słówka (cz. 4)


eine brotlose Kunst – sztuka, która nie przynosi pieniędzy, nie zapewnia chleba
Alle sagen mir, dass Malerei eine brotlose Kunst ist.  – Wszyscy mówią mi, że malarstwo to zajęcie nie zapewniające utrzymania.
wetterfühlig – wrażliwy na zmianę pogody
Ich bin nie wetterfühlig gewesen. – Nigdy nie byłam wrażliwa na zmiany pogody.
jmdm. kondolieren – składać komuś kondolencje
Sie hat ihr zum Tode ihrer Mutter kondoliert. – Ona złożyła jej kondolencje z powodu śmierci matki.
das Merkbuch (die Merkbücher) – inne słowo na Terminkalender, kiedyś było używane częściej niż dzisiaj
den Schirm ausspannen – rozłożyć parasol
Du kannst deinen Schirmim Flur ausspannen. – Możesz rozłożyć parasol w korytarzu.
Wasser predigen – lać wodę 

Statt konkret zu reden, predigt er nur Wasser. – Zamiast mówić konkretnie, tylko leje wodę.
im Kopf rechnen – liczyć w pamięci (jak widać, Niemcy mówią – liczyć w głowie) 

Kannst du schnell im Kopf rechnen? – Umiesz szybko liczyć w pamięci?
bei Adam und Eva sein – być na samym początku czegoś 

Wenn es um die spanische Sprache geht, bin ich nicht ganz bei Adam und Eva, aber ich muss noch viel nachholen. – Jeśli chodzi o hiszpański, to nie zaczynam od samego początku, ale muszę jeszcze dużo nadrobić.
Jeder hat sein Päckchen zu tragen. – Każdy musi znosić swój los.
Ciekawe słówka (cz. 4)

Ciekawe słówka (cz. 3) i projekt

W końcu znajduję moment, żeby tu napisać. Naprawdę chciałabym częściej, ale nie da się, jeśli chcę, żeby posty były porządne, a nie „na odwal się”. Moje życie chyba nigdy nie było tak intensywne jak teraz, ale jedno wiem na pewno: jeśli kiedyś będę miała dzieci, to będę miała co im opowiadać. Oj, będę miała. Może jeszcze kiedyś napiszę o moim szalonym życiu. Na razie to, co miałam kiedyś czas napisać o mnie, można znaleźć w zakładce powyżej. Kiedyś moje życie było nudne. Teraz na pewno nie mogę powiedzieć, że jest nudne.

Niedawno rozpoczęłam na własną rękę ciekawy projekt. Bardzo interesuję się II wojną światową (kiedyś będę jeszcze studiować historię). Postanowiłam dowiedzieć się, jak naprawdę wyglądała II wojna światowa z perspektywy Niemców, zwykłych ludzi żyjących w małych miejscowościach. Dotarłam tu do starszych osób, które teraz mają ponad 90 lat i już sporo się dowiedziałam. Niedługo na pewno to opiszę, bo jest to niezwykle ciekawe. Odczuwam potrzebę, żeby wiedzieć, jak to wyglądało i co ludzie naprawdę wiedzieli, a czego nie. Opowieści takich starszych osób mogłabym słuchać godzinami. Oczywiście nie mam takiej możliwości, bo oni nie zawsze chcą wracać do bolesnych wspomnień i muszę uważać, żeby ich nie zranić i kierować rozmowę tak, żeby sami chcieli opowiedzieć. Muszę poznać prawdę, dopóki jestem w Niemczech i dopóki są jeszcze ludzie, którzy mogą o tym opowiedzieć. Niedawno dowiedziałam się, że w wiosce niedaleko mnie było w czasie wojny jedno z niemieckich zagłębiów nazizmu, więc chcę się teraz skontaktować z kimś, kto coś mi o tym opowie. Muszę się tym zająć, bo nie wiem, jak długo tu jeszcze zostanę.

Teraz przejdę do ciekawych słówek, które miałam okazję usłyszeć.

idiotensicher – dosłownie coś bezpiecznego dla idiotów. Już wyjaśniam, o co chodzi. Idiotensicher może być np. aparat fotograficzny: na tyle prosty w obsłudze, żeby nawet idiota umiał się nim posługiwać.
Eine Digitalkamera, die ich kaufen möchte, soll idiotensicher sein. – Aparat cyfrowy, który chciałabym kupić, ma być banalnie prosty w obsłudze. [mój taki jest :)] 
im Kopf klar bleiben – trzeźwo myśleć; wyrażenie to odnosi się przede wszystkim do starszych ludzi, którzy nie mają problemów z pamięcią, np. ktoś może powiedzieć:
Ich freue mich, dass ich im Kopf klar geblieben bin. – Cieszę się, że nadal trzeźwo myślę. 
Ist das dir ein Begriff? – czy wiesz, o co chodzi? Czy znasz to pojęcie?
Ich reiste einmal mit der Moselbahn. Ist das dir ein Begriff? – Podróżowałam raz Moselbahn. Czy znasz to pojęcie?
(der) Reißteufel – tak można określić kogoś takiego jak ja, czyli człowieka, który nie może usiedzieć w miejscu i jest niespokojny, jest cholerykiem.
das (w liczbie mnogiej oczywiście die) Tischkärtchen – karteczki z nazwiskami, które kładzie się na stole, np. przed przyjęciem, żeby goście wiedzieli, gdzie mają usiąść
(die) Backleute – ludzie, którzy lubią piec. Można powiedzieć też „backfreudige Leute”
das Backzeug – przyrządy do pieczenia (foremki, keksówki itp.)
Ich bewahre mein Backzeug im Schrank in der Küche auf. – Przechowuję moje przyrządy do pieczenia w szafce w kuchni. 
Ostatnio weszłam w posiadanie przyrządów do pieczenia sprzed II wojny światowej 🙂 Nie wiem co prawda, za ile lat będę miała czas, żeby coś upiec (np. jakieś ciasteczka). Może na komunię mojej chrześnicy. Miło byłoby wykorzystać wtedy te rzeczy. Są to niemieckie przyrządy, muszę kiedyś zrobić ich  zdjęcie i pokazać je na tym blogu. 
Plany na kolejne posty:
– cały czas słówka
– II wojna światowa z perspektywy Niemców
– Polacy w Niemczech
– jak naprawdę wygląda życie w Niemczech (wady i zalety w moich oczach) 
– ciekawe miejsca, które odwiedziłam w Niemczech i w Luksemburgu 
Mam nadzieję, że zrealizuję te plany w 100%.  
Ciekawe słówka (cz. 4)

Kilka ciekawych słówek. Cz. 2


Wiele osób mówi „eine Fremdsprache kennen”, podczas gdy jest to nieprawidłowe, gdyż czasownik „kennen” oznacza co prawda „znać” i po polsku mówimy „znać język obcy”, ale po niemiecku lepiej jest powiedzieć „eine Fremdsprache können, czyli „umieć język obcy”:
 
Kannst du Deutsch? – Czy znasz/umiesz niemiecki?
Ich kann Englisch sehr gut. – Bardzo dobrze znam angielski.
Znać można człowieka czy miejsce: 
Wir kennen unsere Nachbarn nicht so gut. – Znamy naszych sąsiadów nie tak dobrze.
Kennst du das Stadtzentrum? – Czy znasz centrum miasta?
Słowa „Leute” i „Menschen” NIE są synonimami. Słowo „Leute” jest bardziej konkretne, oznacza konkretnych ludzi, natomiast słowo „Menschen” jest bardziej ogólne:

Siehst du die Leute da? – Czy widzisz tych ludzi tam? 
Die Leute in der Gegend sind sehr arm. – Ludzie w okolicy są bardzo biedni. 

Viele Menschen in Afrika leiden unter Hunger. – Wielu ludzi w Afryce cierpi z powodu głodu.
Die Menschen sind manchmal schlechter als Tiere.  – Ludzie są czasami gorsi niż zwierzęta.
Kolejne często mylone słowa to „die Menschheit” – ludzkość i  „die Menschlichkeit” – człowieczeństwo. Jak widać, znaczenie jest inne.  
Synonimy do „Menschheit” to  „Erdbevölkerung” albo „Weltbevölkerung”
Zum Wohle der Menschheit sollte man die Umwelt schützen. – Dla dobra ludzkości powinno się chronić środowisko. 

Im Krieg gibt es von der Menschlichkeit oft keine Rede. – Na wojnie często nie ma mowy o człowieczeństwie. 

Die Mitarbeiter von Wohltätigkeitsorganisationen zeigen Menschlichkeit im Umgang mit armen und leidenden Menschen. – Pracownicy organizacji dobroczynnych pokazują człowieczeństwo w kontakcie z biednymi i cierpiącymi ludźmi.
Słowa „Verzeihung” i „Entschuldigung” bywają mylone.  
die Entschuldigung – usprawiedliwienie albo synonim do „die Ausrede”, czyli wymówka

Er suchte eine plausible Entschuldigung. – Szukał przekonującej wymówki.
Die Eltern schreiben ihrem Sohn eine Entschuldigung. – Rodzice piszą swojemu synowi usprawiedliwienie. 

Höflichkeitsform (forma grzecznościowa): Entschuldigung, wo ist hier die Schumannstraße?  – Przepraszam, gdzie jest ulica Schumanna?
Entschuldigung!  – Przepraszam! (w ten sposób można zaczepić kogoś na ulicy, jeśli chcemy spytać np. o drogę albo o godzinę)
Verzeihung – dosłownie „wybaczenie”
Er hat sie lange um Verzeihung gebeten. – On długo prosił ją o wybaczenie
Verzeihung! – czasami mówi się tak zamiast Entschuldigung, np. jeśli kogoś niechcący potrącę na ulicy, mogę powiedzieć „Verzeihung!” albo „Entschuldigung!” 
Synonim do „verzeihen” to „vergeben” – wybaczać. 
verzeihen – verzieh – hat verziehen
vergeben – vergab – hat vergeben

Czasownik „sich entschuldigen” ma po niemiecku inne dopełnienia niż po polsku, trzeba zwrócić na to szczególną uwagę, bo łatwo tu o błąd: 
sich bei jmdm.(Dativ) für etwas (Akkusativ) entschuldigen – przepraszać kogoś za coś. Jak widać, „sich entschuldigen” to czasownik zwrotny 

Ich entschuldige mich bei Ihnen für die Verspätung. – Przepraszam panią/pana za spóźnienie.
Entschuldige dich bei der Lehrerin! – Przeproś nauczycielkę!

Ciekawe słówka (cz. 4)

Kilka ciekawych słówek

Naprawdę chciałabym pisać na tym blogu częściej, ale chwila wolnego czasu to tylko marzenie i w najbliższych miesiącach na pewno się ono nie spełni. Podobnie jak porządne wyspanie się. Jest bardzo dużo rzeczy, o których chcę napisać i mimo wszystko postaram się to zrobić. Planuję np. cykl pt. „Jak naprawdę wygląda życie w Niemczech?” Mam na ten temat dużo do powiedzenia, bo w końcu mieszkam tu już 4 lata (sama nie mogę w to uwierzyć, bo to nie było planowane).

Dzisiaj wstawiam kilka ciekawych słówek:

Jeden-Tag-Sachen – rzeczy noszone na co dzień

Das sind meine Jeden-Tag-Sachen. 

bügelfrei
bügelfrei sein – nie gnieść się
Die Hose ist bügelfrei. – Tych spodni nie trzeba prasować. 
das Fenster beimachen / umkippen – uchylić okno
Czasownik „umkippen“ znajduje się w słowniku, „beimachen“ nie, ale słyszałam je na co dzień. 
manches Mal – często używane zamiast „manchmal“
eine falsche Nummer wählen = sich verwählen – wybrać zły numer, pomylić się przy wybieraniu numeru
Ich habe wieder eine falsche Nummer gewählt. – Znowu wybrałam zły numer. 
Raz słyszałam czasownik sich falsch wählen”, ale muszę się jeszcze upewnić co do tego, czy jest on prawidłowy. Myślę, że nie. Naprawdę niesamowite jest, ile na co dzień słyszę słów, których nie ma w największym słowniku, jakim oczywiście dysponuję. Niedawno dowiedziałam się np., że pewne terminy gramatyczne używane w polskich podręcznikach są niepoprawne, o czym jeszcze napiszę.
Ciekawe słówka (cz. 4)

Are you a typical hausfrau?

O słowie „Hausfrau” piszę, gdyż zdaje się, że to słowo weszło w ostatnich latach do amerykańskiej odmiany angielskiego, co mnie bardzo zaskoczyło, choć może nie powinno, bo przecież w angielskim są zapożyczenia z niemieckiego. Wiele razy słyszałam „hausfrau” ostatnio w amerykańskich filmach i serialach. Sprawdzałam w największym angielsko-polskim słowniku, jaki w ostatnich latach ukazał się w Polsce, i słowa „hausfrau” jeszcze tam nie ma. Być może w następnej edycji słownika już będzie.

a tradicional hausfrau
I’m not a typical hausfrau
Do you want me to be a hausfrau?

Żeby sprawiedliwości stało się zadość, to jeszcze podam kilka niemieckich zdań:


Mein Beruf ist Hausfrau. – Mój zawód do gospodyni domowa / pani domu.
Ich wäre nicht gerne eine Hausfrau. – Nie byłabym chętnie gospodynią domową.
Die Rolle der Frau als Hausfrau ist in manchen Ländern von großer Bedeutung. – Rola kobiety jako gospodyni domowej ma w niektórych krajach duże znaczenie.
 W południowych Niemczech oraz Austrii „Hausfrau” oznacza także gospodynię wynajmującą pokoje (inaczej Zimmerwirtin).

Przymiotnik brzmi: hausfraulich – właściwy dla pani domu
hausfrauliche Pflichten – obowiązki gospodyni domowej, obowiązki właściwe dla pani domu
Ciekawe słówka (cz. 4)

Czasowniki z dopełnieniem w bierniku i celowniku oraz kilka wyjątków

W języku niemieckim większość czasowników musi mieć dopełnienie – najczęściej w bierniku (Akkusativ) lub w celowniku (Dativ). Niektóre z wymienionych przeze mnie czasowników mogą mieć dopełnienie w obu przypadkach, np. 
geben, kochen, antworten, vorlesen, sagen

Dopełnienie w bierniku mają m.in. następujące czasowniki: 

haben – mieć
Ich habe kein Auto. – Nie mam samochodu.

kaufen – kupować
Wir haben den Wagenaus zweiter Hand gekauft. – Kupiliśmy ten samochód z drugiej ręki.
Można też oczywiście kupić coś komuś:
Ich habe meinen Kindern Geschenke gekauft. – Kupiłam moim dzieciom prezenty. 
meinen Kindern – wem? (komu, czemu kupiłam prezenty? – moim dzieciom – a więc rzeczownik stoi tutaj w celowniku)
Dopełnienie „Geschenke” występuje w bierniku, gdyż odpowiada na pytanie wen? was? – kogo, co kupiłam moim dzieciom
verkaufen – sprzedawać
In großen Geschäften verkauft man alles Mögliche. – W dużych sklepach sprzedaje się wszystko, co możliwe.
lieben – kochać
Die Großeltern lieben ihre Enkel. – Dziadkowie kochają swoje wnuki.
fotografieren – fotografować
Er fotografiert eine schöne Landschaft.  – On fotografuje ładny krajobraz.
treffen – spotykać
Wen hast du im Stadtzentrum getroffen? – Kogo spotkałeś w centrum miasta?
Ich habe meine Freunde getroffen.  – Spotkałem moich przyjaciół.
sehen – widzieć
Siehst du den Mann da?  – Czy widzisz tego mężczyznę tam?
beobachten – obserwować
Ich mag im Park sitzen und Vögel beobachten.  – Lubię siedzieć w parku i obserwować ptaki.
hören – słyszeć
Kannst du mich hören?  – Czy mnie słyszysz?
tragen – nosić
Könntest du meine Einkäufe nach Hause tragen?  – Czy mógłbyś zanieść moje zakupy do domu?
malen – malować
Ein begabter Maler hat das Bild im Wohnzimmer gemalt.  – Utalentowany malarz namalował ten obraz w pokoju dziennym.
es gibt – jest/są – musimy pamiętać, że po zwrocie „es gibt“ rzeczownik występuje w bierniku oraz posiada rodzajnik nieokreślony (der unbestimmte Artikel). Poza tym „es gibt” odnosi się zarówno do liczby pojedynczej, jak i mnogiej. Jest to znaczeniowy odpowiednik angielskiego „there is / there are”
Es gibt einen Tischim Wohnzimmer. – W pokoju dziennym jest stół.
Wo gibt es hier ein Restaurant? – Gdzie jest tutaj restauracja?
Gibt es in der Stadt hier Einkaufszentren?  – Czy w tym mieście tutaj są centra handlowe?
fragen – pytać
Wen fragst du nach dem Weg?  – Kogo zapytasz o drogę?
besuchen – odwiedzać
Am Wochenende besuche ich immer meine Heimatstadt. – Na weekendzie zawsze odwiedzam moje rodzinne miasto.
mögen – lubić
Wir mögen Pizzaessen. – Lubimy jeść pizzę.
begrüßen – witać
Wieso begrüßt du die Nachbarn nicht? – Dlaczego nie powitasz sąsiadów?

besprechen – omawiać
Wir müssen das Problem unbedingt mit dem Chef besprechen. – Musimy ten problem koniecznie omówić z szefem.
lesen – czytać
Ich lese gerade einen Artikel. – Właśnie czytam artykuł.
reparieren – naprawiać
Der Mechaniker repariert unser Auto. – Mechanik naprawia nasz samochód.
kochen – gotować
Ich habe Suppen nie gerne gekocht. – Nigdy nie gotowałam chętnie zup.
verstehen – rozumieć
Verstehst du die Aufgabenstellung? – Czy rozumiesz polecenie?
suchen – szukać
Ich suche ein Kleidfür die Geburtstagsparty.  – Szukam sukienki na przyjęcie urodzinowe.
brauchen – potrzebować
Mein Vater braucht keinen Computer. – Mój tato nie potrzebuje komputera.
Czasowniki posiadające dopełnienie w celowniku:
 
geben – dawać
Die Eltern geben ihren Kindern das Taschengeld. – Rodzice dają swoim dzieciom kieszonkowe.
helfen – pomagać
Ich helfe gerne meiner Mutter im Garten. – Chętnie pomagam mojej mamie w ogrodzie.
antworten – odpowiadać
Die Schüler antworten dem Lehrer auf die Frage. – Uczniowie odpowiadają nauczycielowi na pytanie.
danken – dziękować
Ich danke dir für die Hilfe. – Dziękuję ci za pomoc.
gratulieren – gratulować
Alle Gäste haben mir zum Geburtstag gratuliert. – Wszyscy goście pogratulowali mi z okazji urodzin.
schmecken – smakować
Schmeckt dir die Torte? – Czy tort ci smakuje?
gefallen – podobać się
Der Film hat niemandem gefallen. – Film nikomu się nie podobał.
vorlesen – czytać na głos
Die Oma liest den Kindern eine Geschichte vor. – Babcia czyta na głos dzieciom historię.
sagen – mówić, powiedzieć
Sag mir die Wahrheit! – Powiedz mi prawdę!
Istnieją też oczywiście wyjątki, na które trzeba uważać, bo łatwo tu o błąd – czasowniki posiadające w niemieckim dopełnienie w innym przypadku niż w języku polskim. Najczęściej spotykane to: 
versichern, gehören, unterbrechen, stören 
jdm. versichern – zapewniać kogoś / W niemieckim celownik, w polskim biernik
Das kann ich dirversichern. – Mogę cię zapewnić.
gehören – należeć / W niemieckim celownik, w polskim mamy przyimek „do”
Der Hund gehört mir. – Pies należy do mnie.
unterbrechen – przerywać / W niemieckim biernik, w polskim celownik 
Unterbrich michnicht! – Nie przerywaj mi!
Unterbrecht den Lehrer nicht! – Nie przerywajcie nauczycielowi

stören – przeszkadzać / W niemieckim biernik, w polskim celownik 
Stör mich nicht, ich brauche Ruhe. – Nie przeszkadzaj mi, potrzebuję spokoju.
Ciekawe słówka (cz. 4)

Czasowniki „(sich) treffen” i „begegnen”


Dzisiaj chciałabym omówić czasowniki „(sich) treffen” i „begegnen”
„(sich) treffen” jest czasownikiem mocnym:
treffen – traf – hat getroffen
Czasownik „sich treffen” należy do tzw. czasowników zwrotnych właściwych. Są to czasowniki występujące z zaimkiem zwrotnym „sich”, obok których istnieją niezwrotne czasowniki przechodnie, np.:
treffen – sich treffen

rasieren – sich rasieren

langweilen – sich langweilen
Czasowniki te posiadają zaimek zwrotny w bierniku (Akkusativ). W czasownikach zwrotnych właściwych czynność wychodzi od podmiotu i zwraca się z powrotem ku niemu:
Ich treffe mich oft mit meinen Freunden.

Am Wochenende hat er sich mit seiner Familie getroffen.
W przypadku czasowników przechodnich czynność nie zwraca się z powrotem ku sprawcy (nie mamy tu zaimka zwrotnego „sich”):
Wen hast du gestern getroffen, als du am Bahnhof gewartet hast?

Am Sonntag traf ich per Zufall meine Bekannte. 
Czasownik „begegnen“ jest synonimem do „treffen“, jednak używa się go zdecydowanie rzadziej. Jest to czasownik słaby, jednak w porównaniu do „treffen” są tu trzy istotne różnice:
– nie jest to czasownik zwrotny
– dopełnienie w celowniku (Dativ), a nie w bierniku (Akkusativ)
– w czasie Perfekt mamy czasownik posiłkowy „sein”, a nie „haben”: begegnen – ist begegnet

Ich bin ihm kürzlich begegnet

Sie begegneten einander (sich) oft im Bus auf dem Weg zum Supermarkt. – „sich” występuje tutaj w funkcji dopełnienia, a nie zaimka zwrotnego i odpowiada na pytanie „Wem sind sie begegnet?” 

Wem seid ihr begegnet?
Ciekawe słówka (cz. 4)

Słownictwo do tematu „religia”

W ramach cyklu związanego z historią przygotowałam na dzisiaj słownictwo do tematu „religia”. Najpierw kilka ogólnych pojęć odnoszących się do największych światowych religii:

die Konfession – wyznanie 
die Religion – religia 
eine monotheistische Religion – religia monoteistyczna
eine polytheistische Religion – religia politeistyczna 

das Christentum – chrześcijaństwo
der Christ – chrześcijanin
die Christin – chrześcijanka
christlich – chrześcijański
die Christenheit – chrześcijanie (to pojęcie oznacza wszystkich chrześcijan)
die römisch-katholische Kirche – Kościół rzymsko-katolicki
der Katholizismus – katolicyzm
die orthodoxe Kirche – Kościół prawosławny
die griechisch-orthodoxe Kirche – Kościół grecko-prawosławny
die protestantische Kirche – Kościół protestancki 
der Protestantismus – protestantyzm
die anglikanische Kirche – Kościół anglikański 
evangelisch – ewangelicki 

der Judaismus – judaizm 
das Judentum – żydzi (to pojęcie oznacza grupę ludzi, wszystkich żydów)
der Jude  – żyd
die Jüdin – żydówka
jüdisch – żydowski 

der Buddhismus – buddyzm
der Buddhist – buddysta
die Buddhistin – buddystka
buddhistisch – buddyjski, w obrządku buddyjskim 

der Hinduismus – hinduizm
der Hindu – hinduista
die Hindufrau – hinduistka 
der Islam – islam 
islamisch – islamski
der Muslim – muzułmanin

die Muslimin – muzułmanka 
muslimisch – muzułmański  

Czas na uporządkowane alfabetycznie słówka do tematu „religia”:

der Abt – opat, przełożony zakonu
die Äbtissin – opatka, przeorysza
das Alte Testament – Stary Testament
der Andersgläubige – innowierca
der Antisemitismus – antysemityzm
die Askese – asceza
die Auferstehung – zmartwychwstanie
die Beichte – spowiedź
der Beichtstuhl – konfesjonał
die Beschneidung – obrzezanie
die Bibel – Biblia
der Bischof – biskup 
die Christmesse / die Christmette – pasterka
der Davidstern – gwiazda Dawida
das Dogmat – dogmat
der Dom – katedra
die Dreieinigkeit / die Dreifaltigkeit – Trójca święta
der Ehrenmord – morderstwo honorowe
die Ehrverletzung – naruszenie czci
der Engel – anioł
die Erbsünde – grzech pierworodny
das Evangelium – Ewangelia
die Exkommunikation – ekskomunika 
die Eucharistie – Eucharystia
der Fasten – post
die Firmung – bierzmowanie (w obrządku rzymsko-katolickim)
der Fundamentalismus – fundamentalizm
das Gebet – modlitwa
der Gegenpapst – antypapież
die Gegenreformation – kontrreformacja
der Geistliche – duchowny
der Gelehrte – uczony
der Glaube – wiara
das Glaubensbekenntnis – wyznanie wiary
die Glaubensfreiheit – wolność wyzwania
der Gott – Bóg / bóg
die Götter – bogowie 
die Göttin – bogini
der Gottesdienst – nabożeństwo
der/das Habit – habit
häretisch – heretycki
der Hedonismus – hedonizm
der Heide – poganin
der Heilige Geist – Duch święty
die Heilige Schrift – Pismo święte
der heilige Vater – ojciec święty
die Hölle – piekło
das Höllenfeuer – ogień piekielny
die jüdische Gemeinde – gmina żydowska
das jüngste Gericht – sąd ostateczny
die Kapelle – kaplica
der Kardinal – kardynał
das Kastensystem – system kastowy
die Kirche – kościół
die Kommunion – komunia
die Konfirmation – bierzmowanie (w obrządku protestanckim)
konservativ – konserwatywny
die Kontemplation – kontemplacja
der Koran – Koran
die Kreuzigung – ukrzyżowanie
der Kreuzzug – wyprawa krzyżowa
der Kult – kult
liberal – liberalny
der Märtyrer – męczennik
die Meditation – medytacja
der Messdiener – ministrant
die Messe – msza
der Mönch – mnich
die Moschee – meczet
die Mythologie – mitologia
das Neue Testament – Nowy Testament
die Nonne – zakonnica
die Offenbarung – objawienie
der Orden – zakon
die Ordensschwester – siostra zakonna
orthodox – ortodoksyjny
der Papst – papież
die Papstwahl – wybór papieża
der Pilger – pielgrzym
die Pilgerfahrt / die Wallfahrt – pielgrzymka
der Pfarrer – ksiądz, pastor 
die Predigt – kazanie
der Priester – ksiądz
progressiv – progresywny
der Prophet – prorok
der Rabbiner  – rabin
die Reformation – reformacja
die Religionsfreiheit – wolność religijna
die Sekte – sekta
die Soutane – sutanna
die Staatsreligion – religia państwowa
die Stammesreligion – religia plemienna
die Sünde – grzech
die Synagoge – synagoga
die Verehrung – cześć, oddawanie czci, adoracja
die Taufe – chrzest
der Tempel – świątynia
der Totenkult – kult zmarłych
die Überlieferung – przekaz ustny
die Verfolgung – prześladowanie
die Weltreligion – religia świata
die Wiedergeburt, die Reinkarnation – reinkarnacja
die Zehn Gebote – 10 przykazań
die Zeitrechnung – rachuba czasu 

W kolejnym poście pojawią się czasowniki do tematu wraz z przykładami zastosowania.
Świąteczny jarmark w Trewirze (Trier)

Świąteczny jarmark w Trewirze (Trier)

Uwielbiam Trier (po polsku Trewir). Jeżdżę tam, kiedy tylko mam okazję. To naprawdę śliczne miasto, jedno z najstarszych niemieckich miast. Zdecydowanie warto je odwiedzić, ale o tym już będą przekonywać zrobione przeze mnie zdjęcia, które w najbliższym czasie postaram się wrzucić. Trewir znajduje się w pd.-zach. Niemczech, w landzie Nadrenia-Palatynat (Rheinland-Pfalz).

Ostatnio niestety nie mogłam pojechać do Trier i w tym roku nie odwiedzę świątecznego jarmarku w tym pięknym mieście. Bardzo szkoda. Uwielbiam świąteczne targi, ale kto ich nie lubi? Odwiedziłam takie targi w Trier, w Bielefeld, w Münster  i w wielu małych miejscowościach.

Historia świątecznych jarmarków sięga późnego średniowiecza, kiedy to ludzie sprzedawali na targach jedzenie, np. mięso. Odbywały się one w zimie, gdyż ludzie chcieli uzupełnić swoje spiżarnie w zimowej porze i trwały najczęściej jeden dzień. W XIV wieku zaczęto sprzedawać nie tylko jedzenie, ale i zabawki, kosze, wyroby cukiernicze. Zaczęto wtedy przygotowywać stoiska dla sprzedawców, które ustawiane były na rynkach miast. Początkowo sprzedawano głównie drobnostki, które dzieci dostawały w prezencie na święta. Już wtedy były stoiska z orzechami, migdałami czy jadalnymi kasztanami. Od pierwszej połowy XX wieku te jarmarki stały się nieodłącznym elementem Adwentu i Bożego Narodzenia.

Następnym razem napiszę o nieodzownych tradycjach świątecznych jarmarków i będzie również trochę słownictwa do tematu. 

Zdjęcia, które zrobiłam w zeszłym roku na jarmarku świątecznym w Trier:

Ciekawe słówka (cz. 4)

Historia. Słownictwo związane ze społeczeństwem


Kolejna część mojej historycznej serii. Mam nadzieję, że to słownictwo będzie pomocne. Starałam się je opracować jak najdokładniej.

der Abgeordnete – poseł
der Adel – szlachta, arystokracja
der Adelsmann – szlachcic
der Anführer – przywódca
die Aristokratie – arystokracja
die Ägypter – Egipcjanie
der Attentäter – zamachowiec
der Barbar – barbarzyńca
der Bauer – rolnik
die Bevölkerung – ludność
der Bote / der Gesandte – posłaniec
der Bürger – obywatel
der Diktator – dyktator
die Dynastie – dynastia 
der Edelmann – szlachcic 
der Fürst – książę
die Fürstin – księżna
der Geistliche – dychowny
die Gemeinschaft– wspólnota
der General – generał
das Geschlecht – ród
die Gesellschaft– społeczeństwo
        – die bürgerliche Gesellschaft – społeczeństwo mieszczańskie
        – die Schicht der Gesellschaft – warstwa społeczeństwa
        – die Standesgesellschaft – społeczeństwo stanowe
die Griechen – Grecy
die Heiden – poganie
die Herrschaft – panowanie
der Herrscher – władca
der Herzog – książę
die Herzogin – księżna
die Hofgesellschaft – dworzanie
der Höfling – dworzanin
der Höhlenmensch – jaskiniowiec
der Kaiser – cesarz
die Kaiserin– cesarzowa
der Kanzler – kanclerz
der Kaufmann – kupiec
die Kelten – Celtowie
der König – król
die Königin – królowa
der Königshof – dwór królewski
der Königssohn – syn króla, królewicz
die Königstochter – córka króla, królewna
der Krieger – wojownik
der Kronprinz – następca tronu
die Kronprinzessin – następczyni tronu
der Kurfürst – książę elektor
der Leibeigene – chłop pańszczyźniany
der Nachfolger – następca
der Oberst – pułkownik
der Page – paź
der Papst – papież
der Pharao – faraon
der Präsident – prezydent
der Premier / der Premierminister – premier
der Priester – ksiądz, kapłan
der Prinz – książę
die Prinzessin – księżniczka
der Ritter – rycerz
die Römer – Rzymianie
der Senator – senator
die Slawen (der Slawe, die Slawin) – Słowianie (Słowianin, Słowianka)
der Soldatżołnierz
das Staatsoberhaupt – głowa państwa
der Stamm – plemię
der Stand – stan
der Thronfolger – następca tronu
das Volk – lud
die Untertanen – poddani
der Zar – car
die Zarin – caryca
Ciekawe słówka (cz. 4)

Historia. Słownictwo związane z ustrojem państwa

Słownictwo związane z ustrojem państwa, a także ogólnie z państwem:

der Staat – państwo
die Staatsform – ustrój państwa
das Abendland – Zachód, kraje zachodnie
der Absolutismus – absolutyzm
die Alleinherrschaft – autokracja
die Demokratie – demokracja
die Diktatur– dyktatura
der Faschismus – faszyzm
der Feudalismus – feudalizm
der Feudalstaat – państwo feudalne
das Fürstentum – księstwo
das Herzogtum – księstwo
der Kapitalismus – kapitalizm
der Kirchenstaat – państwo kościelne
das Königreich – królestwo
die Monarchie – monarchia
das Morgenland – Wschód, kraje wschodnie
der Nationalsozialismus – narodowy socjalizm
das Reich – imperium
  • das Dritte Reich – Trzecia Rzesza
  • das Römische Reich – Cesarstwo Rzymskie
  • das Reich der Mitte – Państwo Środka
die Republik – republika
die Revolution – rewolucja
  • bürgerliche Revolution – rewolucja obywatelska
  • industrielle Revolution – rewolucja przemysłowa
  • kommunistische Revolution – rewolucja komunistyczna
  • sozialistische Revolution – rewolucja socjalistyczna
der Sozialismus – socjalizm
der Totalitarismus – totalitaryzm
die Volksrepublik – republika ludowa
die Zivilisation – cywilizacja
Ciekawe słówka (cz. 4)

Historia. Słownictwo związane z epokami


Dzisiaj rozpoczynam cykl słownictwa związanego z historią. Na pierwszy ogień idzie ogólne słownictwo: jednostki czasu oraz słownictwo związane z epokami. Następnym razem opublikuję listę słówek dotyczących ustroju państw.

die Geschichte – historia
die Geschichtswissenschaft – nauka o historii
die Geschichtsschreibung– historiografia
die Vergangenheit – przeszłość
die Gegenwart – teraźniejszosć
die Zukunft – przyszłość
das Jahr – rok
das Jahrzehnt – dziesięciolecie/dekada
das Jahrhundert – wiek
die Ära – era
die Epoche – epoka
das Zeitalter – epoka
das Altertum – starożytność
die Altsteinzeit – paleolit
die Antike – antyk
die Aufklärung – oświecenie
der/das Barock – barok
die Bronzezeit – epoka brązu
die Eisenzeit – epoka żelaza
die Finanzkrise – kryzys finansowy
die Globalisierung – globalizacja
der Imperialismus – imperializm
die Industrialisierung – uprzemysłowienie
die Jungsteinzeit – neolit / młodsza epoka kamienia
der Kolonialismus – kolonializm
das Kolonialzeitalter – epoka kolonializmu
die Mittelsteinzeit– mezolit / środkowy okres epoki kamienia
das Mittelalterśredniowiecze
die Neuzeit– czasy nowożytne
die Renaissance – renesans
die Revolutionszeit – czas rewolucji
die Spätantike – późny antyk
die Steinzeit – epoka kamienia łupanego
die Urgeschichte – prehistoria
die Vorgeschichte – prehistoria
die Wirtschaftskrise – kryzys gospodarczy 
die Zivilisation – cywilizacja