Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (7)

Seria powoli zbliża się do końca!

 

salzen – salzte – hat gesalzen / gesalzt

Die Suppe ist kaum gesalzen. – Zupa prawie nie jest posolona.

Sie hat das Essen gesalzen. – Posoliła jedzenie.

 

saufen – soff – hat gesoffen (er/sie/es säuft)

Er hat wie ein Tier gesoffen. – Pił łapczywie jak zwierzę.

Bei der Hitze haben die Tiere mindestens 10 Liter am Tag gesoffen. – Przy tym upale zwierzęta piły przynajmniej 10 litrów dziennie.

Hast du schon wieder Schnaps gesoffen? – Znowu żłopałeś wódkę?

 

saugen – sog / saugte – hat gesogen / gesaugt

Die Bienen saugen Nektar aus den Blüten. – Pszczoły wysysają nektar z kwiatów.

Die Bäume saugen Wasser aus dem Boden. – Drzewa wsiąkają wodę z gleby.

 

schafen – schuf – hat geschaffen

Gott schuf die Welt. – Bóg stworzył świat.

Der Künstler hat ein Kunstwerk geschaffen. – Artysta stworzył dzieło sztuki.

Die Firma hat neue Stellen geschaffen. – Firma stworzyła nowe miejsca pracy.

 

schaffen – schaffte – hat geschafft

Er hat es geschafft, sie zu überreden. – Udało mu się ją namówić.

Ich habe es nicht mehr geschafft, sie zu besuchen. – Już mi się nie udało ich odwiedzić.

Hat er die Prüfung geschafft? – Czy on uporał się z egzaminem?

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (6)

mahlen – mahlte – hat gemahlen

Der Kaffee wurde grob gemahlen. – Kawa została grubo zmielona.

 

melken – molk / melkte – hat gemolken / gemelkt

Auf dem Bauernhof hat man mit der Melkmaschine die Kühe gemolken. – Na gospodarstwie dojono krowy maszyną do dojenia.

 

pfeifen – pfiff – hat gepfiffen

Der Schiedsrichter hat so laut gepfiffen, dass alle es gehört haben. – Sędzia zagwizdał tak głośno, że wszyscy to słyszeli.

 

preisen – pries – hat gepriesen

Die Nachkommen haben ihn dafür gepriesen. – Potomkowie go za to wychwalali.

Die BMWs werden auf der ganzen Welt gepriesen. – Samochody BMW są chwalone na całym świecie.

 

quellen – quoll – ist gequollen (er/sie/es quillt)

Wasser ist aus der Erde gequollen. – Woda wytrysnęła z ziemi.

Er war verletzt und Blut quoll aus seiner Wunde. – Był zraniony i krew płynęła z jego rany.

 

riechen – roch – hat gerochen

Sofort habe ich den Duft der Blumen gerochen. – Natychmiast poczułam zapach kwiatów.

Das Essen hat schlecht gerochen. – Jedzenie śmierdziało.

Was hat so gut gerochen? – Co tak pachniało?

 

ringen – rang – hat gerungen

Die beiden Männer rangen bis zur Erschöpfung miteinander. – Obaj mężczyźni walczyli ze sobą do wyczerpania.

 

rinnen – rann – ist geronnen

Der Regen rann vom Dach. – Deszcz spływał z dachu.

Tränen rannen über die Wangen des Kindes. – Łzy ciekły po policzkach dziecka.

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (5)

Tym razem czasowniki od „klingen” do „liegen”.

 

klingen – klang – hat geklungen

Die Stimmen klangen durch das ganze Haus. – Głosy rozbrzmiewały przez cały dom.

Das Gedicht klingt nach Goethe. – Ten wiersz brzmi jak Goethe.

Die Geschichte klingt unglaublich. – Ta historia brzmi niewiarygodnie.

 

kneifen – kniff – hat gekniffen

Er kniff mir in den Arm. – Uszczypnął mnie w ramię.

Sie hat mich dauernd gekniffen. – Ciągle mnie szczypała.

 

kriechen – kroch – ist gekrochen

Eine Raupe kroch über den Weg. – Gąsienica pełzała przez drogę.

Das Kind kriecht auf allen vieren durchs Zimmer. – Dziecko porusza się (czołga się) na czworakach przez pokój.

Der Hund kroch hinter den Ofen. – Pies wczołgał się za piec.

 

lügen – log – hat gelogen

In der Vergangenheit hat er zu oft gelogen und ich glaube ihm nicht mehr. – W przeszłości kłamał zbyt często i już mu nie wierzę.

Wer einmal lügt, ist seine Glaubwürdigkeit für die Zukunft zerstört. – Kto raz kłamie, jego wiarygodność jest na przyszłość zniszczona.

 

liegen – lag – hat gelegen

Gestern war ich so müde, dass ich stundenlang im Bett lag. – Wczoraj byłam taka zmęczona, że godzinami leżałam w łóżku.

Ich konnte nicht einschlafen und lag die ganze Nacht wach. – Nie mogłam zasnąć i całą noc nie spałam.

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (4)

Dzisiaj kolej na czwartą część serii o nieregularnych czasownikach. Jeszcze trochę zostało i mam nadzieję, że komuś ta seria się spodobała 🙂

genesen – genas – ist genesen

Er ist nach langer Krankheit genesen. – Wyzdrowiał po długiej chorobie.

 

gelten – galt – hat gegolten (er/sie/es gilt)

Die Fahrkarte gilt zwei Monate. – Bilet jest ważny dwa miesiące.

Er gilt als überzeugter Sozialist. – On uchodzi za zagorzałego socjalistę.

 

greifen – griff – hat gegriffen

Die Sekretärin griff zum Block. – Sekretarka sięgnęła po notes.

Abends greife ich gern zum Buch. – Wieczorami chętnie sięgam po książkę.

Er griff zu einer fragwürdigen Methode. – Sięgnął do wątpliwej metody.

 

hauen – haute / hieb – hat gehauen

Er hat den Jungen immer wieder gehauen. – On ciągle lał / tłukł tego chłopca.

Wenn er zornig wurde, haute / hieb er gleich. – Kiedy się rozgniewał, od razu bił.

Er hat ihm ins Gesicht gehauen. – On uderzył go w twarz.

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (3)

fechten – focht – hat gefochten (er/sie/es ficht)

Er ficht mit dem Degen. – On walczy na szpady.

Als Kind habe ich mit dem Florett gefochten. – W dzieciństwie uprawiałam szermierkę na florety.

Sie ficht mit harten Worten. – Ona walczy mocnymi słowami.

 

flechten – flocht – hat geflochten (er/sie/es flicht)

Meine Oma hat Körbe geflochten. – Moja babcia plotła kosze.

Sie hat die Haare zu einem Zopf geflochten. – Plotła włosy w warkocz.

Ich flocht mir ein Band ins Haar. – Wplotłam sobie wstążkę we włosy.

 

fließen – floss – ist geflossen

Das Wasser ist spärlich geflossen. – Woda skąpo płynęła.

Es ist sehr viel Blut geflossen. – Polało się bardzo dużo krwi.

 

frieren – fror – hat gefroren

Ich habe ganz erbärmlich gefroren. – Strasznie zmarzłam.

Heute Nacht hat es gefroren. – Dzisiaj w nocy chwycił mróz.

 

frieren – fror – ist gefroren

Das Wasser / der Boden ist gefroren. – Woda / grunt zamarzł.

 

gedeihen – gedieh – ist gediehen

Diese Pflanze ist nur bei viel Sonne gediehen. – Roślina dobrze rozwijała się tylko przy dużej ilości słońca.

Seine Kinder sind prächtig gediehen. – Jego dzieci wspaniale się rozwijały.

 

gelingen – gelang – ist gelungen

Die Überraschung ist dir gut gelungen. – Niespodzianka dobrze ci się udała.

 

gleichen – glich – hat geglichen

Diese Dinge gleichen sich wie ein Ei dem andern. – Te rzeczy są do siebie podobne jak dwie krople wody.

 

gleiten – glitt – ist geglitten

Das Flugzeug glitt sanft zu Boden. – Samolot poszybował delikatnie ku ziemi.

Die Möwen glitten im Wind. – Mewy szybowały we wietrze.

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (2)

Dzisiaj druga część czasownikowej serii:

dingen – dingte – hat gedungen (rzadziej: dang – hat gedingt)
Es stellte sich heraus, dass er einen Mörder gedungen hat. – Okazało się, że wynajął mordercę.
dringen – drang – ist gedrungen
Die Sonne drang durch die Wolken. – Słońce przebijało się przez chmury.
Das Gerücht drang in die Öffentlichkeit. – Plotka przedostała się do wiadomości publicznej.
dringen – drang – hat gedrungen
Er hat auf sofortige Zahlung gedrungen. – Żądał natychmiastowej płatności.
Er hat darauf gedrungen, einen Fachmann zu konsultieren. – Żądał konsultacji z fachowcem.
dreschen – drosch – hat gedroschen (er,sie,es drischt)
Das Getreide wurde gedroschen. – Zboże zostało zmłócone.
Der Weizen wurde mit der Maschine gedroschen. – Pszenica została zmłócona za pomocą maszyny.
erschrecken – erschreckte – hat erschreckt (przestraszyć kogoś)
Warum hast du mich erschreckt? – Dlaczego mnie przestraszyłeś?
erschrecken – erschrak – ist erschrocken (przestraszyć się), er/sie/es erschrickt
Der Hund hat gebellt und das Kind ist erschrocken. – Pies głośno szczekał i dziecko się przestraszyło.
erwägen – erwog – hat erwogen
Hast du deinen Plan ernsthaft erwogen? – Czy na poważnie rozważyłeś swój plan?
Ich habe das Für und Wider der Sache erwogen. – Rozważyłam za i przeciw tej sprawy.

Czasowniki nieregularne (7)

Czasowniki nieregularne (1)

Dziś rozpoczynam na blogu nową serię dotyczącą czasowników nieregularnych. Skupiam się na czasownikach mniej używanych, nie zawsze znanych. Będę przedstawiać ich znaczenia, podawać przykłady. Seria będzie składała się z około 20 postów – wszystko już opracowane, czekało tylko na swoją kolej.

 

bergen – barg – hat geborgen (er/sie/es birgt)

Kunstschätze wurden geborgen. – Skarby sztuki zostały uratowane.

Die Situation birgt viele Gefahren in sich. – Sytuacja skrywa w sobie wiele niebezpieczeństw.

Sie barg ihr Gesicht in Händen. – Skryła twarz w dłoniach.

Die Hütte hat mich vor dem Gewitter geborgen. – Chata ochroniła mnie przed burzą.

Die Erde hat noch Schätze geborgen. – Ziemia skrywała jeszcze skarby.

 

bersten – barst – ist geborsten (er/sie/es birst)

Das Glasgefäß ist geborsten. – Szklane naczynie pękło.

Als ich das hörte, barst ich fast vor Lachen. – Kiedy to usłyszałam, prawie pękłam ze śmiechu.

Das Eis ist geborsten. – Lód pękł.

Ich wäre vor Lachen fast geborsten. – Prawie pękłabym ze śmiechu.

 

betrügen – betrog – hat betrogen

Sie hat ihren Mann betrogen. – Zdradzała swojego męża.

Die Bürger wurden um ihre Rechte betrogen. – Obywatele zostali oszukani w swoich prawach.

 

binden – band – hat gebunden

Mir waren die Hände gebunden. – Miałam związane ręce.

Sie hat ihre Haare zu einem Zopf gebunden. – Związała włosy w warkocz.

Es war kalt und ich band mir ein Tuch um den Kopf. – Było zimno i zawiązałam sobie chustkę na głowie.

Ich konnte nichts sagen, mein Versprechen band mich. – Nie mogłam nic powiedzieć, związywała mnie obietnica.

 

blasen – blies – hat geblasen (er/sie/es bläst)

Er rauchte und blies mir Rauch ins Gesicht. – On palił i dmuchał mi dymem w twarz.

Der Musiker hat eine Melodie geblasen. – Muzyk grał melodię.

Der Wind bläst. – Wiatr dmie.

 

Czasowniki nieregularne (7)

Przyimki (6): um

Kolejnym przyimkiem łączącym się z biernikiem (der Akkusativ) jest „um”. Oto przedstawiam Wam jego zastosowania:

  1. oznacza ruch okrężny w stosunku do leżącego w środku punktu odniesienia:

um das Haus herum – wokół domu

um den Tisch herum – wokół stołu

Jak widać, „um” często występuje w połączeniu z „herum”.

um die Sonne kreisen – krążyć wokół Słońca

Die Erde kreist um die Sonne. – Ziemia krąży wokół Słońca.

um die Welt reisen – podróżować dookoła świata

das Segeln um die Welt – żeglowanie dookoła świata

um ein Hindernis herumfahren – objechać przeszkodę

sich um seine eigene Achse drehen – kręcić się wokół własnej osi

um die Ecke – za rogiem

um die Ecke biegen – skręcić za rogiem

etwas dreht sich um etwas / jemanden – coś kręci się wokół czegoś / kogoś

Mein Leben dreht sich um die Arbeit. – Moje życie kręci się wokół pracy.

den Arm um jemanden legen – objąć kogoś ramieniem

die Gegend um Berlin – okolica Berlina

  1. oznacza, że coś znajduje się lub zaczyna znajdować się w położeniu otaczającym środek / wnętrze:

eine Kette um den Hals tragen – nosić łańcuszek wokół szyi

um das Lagerfeuer sitzen – siedzieć wokół ogniska

sich um einen Tisch setzen – usiąść wokół stołu

Ringe um die Augen haben – mieć podkrążone oczy

 eine Binde um den Arm – temblak wokół ramienia

der Zaun um den Garten – płot wokół ogrodu

eine Mauer um das Gelände – mur wokół terenu

um die Burg läuft ein Festungsgraben – dookoła zamku biegnie fosa

 

  1. „um + sich” oznacza czyn lub myślenie wychodzące od punktu środkowego i wywierające wpływ we wszystkie strony, np.:

um sich schlagen – rzucać się

um sich greifen – rozprzestrzeniać się

Die Epidemie hat sehr schnell um sich gegriffen. – Epidemia bardzo szybko się rozprzestrzeniała.

mit Geld um sich werfen – szastać pieniędzmi

  1. określa dokładny punkt czasowy:

um 17 Uhr – o 17:00

um 18:30 – o 18:30

um Mitternacht – o północy

  1. określa również punkt czasowy, który jest mniej dokładny, a także wartość np.:

um Ostern – około Wielkanocy

um die Mittagszeit – mniej więcej w porze południa

um die 100 Euro kosten – kosztować około 100 euro

so um den 20. Juni – około 20 czerwca, mniej więcej 20 czerwca

  1. oznacza, że coś się kończy:

Die Zeit ist um. – Czas upłynął.

Die Pause ist um. – Przerwa się skończyła.

wenn die nächsten Monate um sind – kiedy następne miesiące upłyną

  1. oznacza regularną zmianę:

einen Tag um den anderen – co drugi dzień (inaczej: jeden zweiten Tag)

  1. oznacza nieprzerwany ciąg:

Tag um Tag – dzień za dniem

Schritt um Schritt – krok za krokiem

Woche um Woche – tydzień za tygodniem

Woche um Woche verging – mijał tydzień za tygodniem

Zentimeter um Zentimeter – centymetr po centymetrze

  1. służy do podania różnicy w kwocie, w ilości:

einen Preis um die Hälfte reduzieren – obniżyć cenę o połowę

die Hose um 5 cm kürzen – skrócić spodnie o 5 cm

sich um 10 Minuten verspäten – spóźnić się o 10 minut

um 10 cm größer sein – być wyższym o 10 cm

um zwei Jahre älter sein – być o dwa lata starszym

sich um ein paar Tage verschätzen – pomylić się o parę dni

um einiges besser sein – być nieco lepszym

  1. służy do podania stosunku do dopełnienia albo przydawki w zależności od pewnych słów, np.:

um Hilfe bitten – prosić o pomoc

der Kampf um Freiheit – walka o wolność

um etwas losen – ciągnąć losy o coś, losować o coś

um etwas würfeln – grać w kości o coś

um Geld würfeln – grać w kości na pieniądze

um etwas wetten – zakładać się o coś

Worum wetten wir? – O co się założymy?

mit jemandem um 50 Euro wetten – zakładać się z kimś o 50 euro

jemanden um Schlaf bringen – wyrwać kogoś ze snu

jemanden ums Leben bringen – pozbawić kogoś życia

die Bitte um etwas – prośba o coś

die Sorge um jemanden – zmartwienie o kogoś

um etwas besorgt sein – martwić się o coś

das Wissen um die Katastrophe – wiedza o katastrofie

der Skandal um – skandal wokół czegoś

froh um etwas sein – cieszyć się z czegoś

um keinen Preis – za żadną cenę

was um alles in der Welt…? – co u diabła…?

Was um alles in der Welt hattet ihr vor? – Co u diabła zamierzaliście?

Czasowniki nieregularne (7)

Przyimki (5): gen

Przyimek „gen” nie jest tak znany. Nawet na studiach nie spotkałam go w żadnym z podręczników. Kiedy jakiś czas później natknęłam się na niego, pomyślałam, że to pewnie błąd i że miało być „gegen”. Jednak nie. Teraz myślę, że na pewno wiele razy go widziałam, bo przecież na studiach czytałam mnóstwo książek po niemiecku.

„Gen” jest dosyć przestarzałym przyimkiem, jednak spotykam go bardzo często w książkach i czasami też w gazetach, więc warto go znać. Łączy się on z biernikiem (der Akkusativ).

gen – w stronę, ku (in Richtung, nach)
gen Norden – ku północy, w stronę północy
gen Osten – ku wschodowi
gen Himmel blicken – spoglądać w kierunku nieba
der Blick geht gen... – spojrzenie kieruje się ku…
Mein Blick ging gen die aufgehende Sonne. – Spojrzałam w kierunku wschodzącego Słońca
gen Osten aufbrechen – wyrzuszyć ku wschodowi
der Aufbruch gen Westen – wyruszenie ku zachodowi
gen Nordpol reisen – podróżować w kierunku bieguna północnego

Czasowniki nieregularne (7)

Przyimki (4): gegen

Przyimek „gegen” łączy się tylko z biernikiem (der Akkusativ). Ma on następujące funkcje:

  1. określa skierowanie się do kogoś, zwrócenie się w kierunku kogoś / czegoś:

sich gegen die Wand drehen – obrócić się do ściany

die Leiter gegen die Mauer lehnen – oprzeć drabinę o mur

  1. określa ruch w przeciwną stronę:

gegen die Strömung – pod prąd / nurt

gegen den Wind rudern – wiosłować pod wiatr

sich gegen etwas stemmen – sprzeciwiać się czemuś

  1. określa sposób, w jaki ruch zorientowany na cel napotyka na coś:

gegen die Tür schlagen – walić w drzwi

gegen die Tür stoßen – kopać w drzwi

jemandem gegen das Bein treten – nadepnąć komuś na nogę

Regen klatscht gegen die Fenster – deszcz stuka w okna

gegen einen Baum prallen – uderzyć w drzewo (mit dem Auto)

gegen die Sonne schauen – patrzeć pod słońce

etwas gegen das Licht halten – trzymać coś pod światło

  1. określa przeciwdziałanie czemuś, zwalczanie czegoś, przeciwstawianie się czemuś:

der Kampf gegen den Hunger – walka przeciw głodowi

etwas gegen die Armut tun – zrobić coś przeciw biedzie

gegen die Politik der Regierung protestieren – protestować przeciw polityce rządu

sich gegen jemanden auflehnen – sprzeciwiać się komuś

ein Mittel gegen Hautausschlag – środek przeciw wysypce

eine Impfung gegen Grippe – szczepionka przeciw grypie

  1. określa sprzeczność, stanie na przeszkodzie, bycie sprzecznym:

etwas ist gegen die Vereinbarung – coś jest wbrew ustaleniu

gegen alle Vernunft – wbrew wszelkiemu rozsądkowi

gegen alle Erwartungen – wbrew wszelkim oczekiwaniom

gegen meinen Willen – wbrew mojej woli

gegen das Gesetz – niezgodne z prawem

  1. określa działanie osób ukierunkowane przeciwko sobie:

gegen jemanden spielen – grać przeciwko komuś

gegen jemanden siegen – zwyciężyć nad kimś

  1. określa pewnego rodzaju stosunek do kogoś lub czegoś:

freundlich gegen jemanden sein – być przyjaznym w stosunku do kogoś

abweisend gegen jemanden sein – być nieprzychylnym do kogoś

sich schlecht gegen jemanden benehmen – zachować się źle w stosunku do kogoś

etwas gegen jemanden haben – mieć coś przeciwko komuś

Hast du etwas gegen mich? – Masz coś przeciwko mnie?

gegen etwas sein – być przeciwko czemuś

Ich bin gegen diese Regel. – Jestem przeciwko tej zasadzie.

  1. jest pomocny w porównaniach, w określeniu stosunku:

heute gegen früher – dzisiaj w porównaniu do kiedyś

Heute gegen früher bin ich viel glücklicher. – Dzisiaj jestem o wiele bardziej szczęśliwa w porównaniu do kiedyś.

Gegen sie ist er viel erfahrener. – On jest o wiele bardziej doświadczony od niej.

  1. oznacza otrzymanie czegoś w zamian za coś:

die Ware gegen Bezahlung liefern – dostarczyć towar za opłatą

gegen Quittung – za pokwitowaniem

gegen Kaution – za kaucją

gegen bar – gotówką

die 20 Euro gegen zwei Zehneuroscheine eintauschen – wymienić 20 euro na 2 banknoty po 10 euro

  1. służy do podania momentu, który może być przekroczony (zarówno w górę, jak i w dół)

gegen 10 Uhr – około 10:00

  1. służy do podania momentu, który nie może być przekroczony:

gegen Abend – około wieczora

gegen Ende des Krieges – koło końca wojny

 

Czasowniki nieregularne (7)

Przyimki (3): für

Przyimek „für” łączy się tylko z biernikiem (der Akkusativ). Sprawia on wiele trudności ze względu na swoje liczne znaczenia. Mam nadzieję, że tym postem rozwieję wątpliwości.

  1. służy on do podania celu, korzyści:

für bessere Verhältnisse kämpfen – walczyć o lepsze warunki

  1. oznacza, że coś dzieje się na korzyść osoby / rzeczy:

für etwas sein – być za czymś

für eine neue Regierung sein – być za nowym rządem

  1. służy do podania określenia, przynależności, przyporządkowania

eine Sendung für Kinder – program dla dzieci

für jemanden – dla kogoś

ein Geschenk für euch – prezent dla was

für jemanden bestimmt sein – być przeznaczonym dla kogoś

eine Spende für die Stiftung – datek dla fundacji

für jemanden gelten – obowiązywać kogoś, np. „Diese Vorgaben gelten für alle” – te wytyczne obowiązują wszystkich

für etwas keine Garantie übernehmen – nie przejmować gwarancji na coś

jemanden für sich einnehmen – zjednać sobie kogoś

für sich – za / dla siebie

für sich leben, wohnen

das ist nichts für mich – to nie dla mnie

4. oznacza środek, sposób na coś:

ein Mittel für Erkältung – środek na przeziębienie

für den Hunger – na głód

Das Brot ist am besten für den Hunger. – Na głód najlepszy jest chleb.

ein Schrank für Kleidung – szafa na ubrania

5. służy do podania opinii, oceny

etwas für sinnvoll halten – uważać coś za sensowne

etwas für falsch halten – uważać coś za niewłaściwe

6. służy do podania powodu

sich für etwas entschuldigen – przepraszać za coś

Ich entschuldige mich bei dir für mein Verhalten. – Przepraszam cię za moje zachowanie.

sich für etwas schämen – wstydzić się za coś

Du sollst dich dafür schämen! – Powinieneś się za to wstydzić!

7. służy do podania zastępstwa za coś lub za kogoś

Ich mache das für dich. – Zrobię to za ciebie.

Ich komme für dich zur Arbeit. – Przyjdę za ciebie do pracy.

Vertretung für mich – zastępstwo za mnie

Kannst du für mich einspringen? – Czy możesz mnie zastąpić?

für andere die Arbeit machen – wykonywać pracę za innych

für zwei arbeiten – pracować za dwoje

für jemanden sprechen – wypowiadać się za kogoś

Der Vorsitzende spricht für die ganze Gemeinschaft. – Przewodniczący wypowiada się za całą społeczność.

8. służy do podania świadczenia wzajemnego, równowartości

etwas für 100 Euro kaufen – kupić coś za 100 euro

Wie viel haben Sie für die Wohnung bezahlt? – Ile zapłaciła pani za mieszkanie?

für umsonst – za darmo

nicht für umsonst arbeiten – nie pracować za darmo

für nichts und wieder nichts – na darmo

Ich habe die ganze Arbeit für nichts und wieder nichts gemacht. – Wykonałam całą pracę na darmo.

9. służy do podania stosunku, do porównania:

für sein Alter – jak na swój wiek

Für ihr Alter sieht sie gut aus. – Wygląda dobrze jak na swój wiek.

Für einen Ausländer spricht er sehr gut Englisch. – Mówi po angielsku bardzo dobrze jak na obcokrajowca.

Für meine Arbeit bekam ich zu wenig Geld. – Za moją pracę dostałam za mało pieniędzy.

10. służy do podania okresu czasu

für drei Wochen – na 3 tygodnie

Ich verreise für drei Wochen. – Wyjeżdżam na 3 tygodnie.

Er nimmt Urlaub für 10 Tage. – On bierze urlop na 10 dni.

für immer – na zawsze

für den Fall, dass… – na wypadek, gdyby…

fürs Erste – na razie, chwilowo

11. służy do podania punktu czasowego

Wir haben uns für 10 Uhr verabredet. – Umówiliśmy się na 10.

Ich muss den Text für Freitag schreiben. – Muszę napisać ten tekst do piątku.

Was hast du noch für morgen zu tun? – Co masz jeszcze do roboty na jutro?

12. w połączeniu dwóch rzeczowników służy do określenia następowania jednej rzeczy zaraz za drugą, bez przerwy

Tag für Tag – dzień za dniem

Schritt für Schritt – krok za krokiem

Wort für Wort – słowo za słowem

Stück für Stück – sztuka po sztuce

Jahr für Jahr – rok za rokiem

13. występuje w pytaniach i wykrzyknieniach

was für ein…? – jaki?

Was für eine Stadt ist das? – Co to za miasto?

Was für ein Auto möchtest du kaufen? – Jaki samochód chciałbyś kupić?

Was für ein Tag! – Co za dzień!

Was für ein Einfall! – Co za pomysł!

14. w języku „uczelnianym” często nietłumaczone

Fakultät für Philologie – fakultet filologiczny

Professor für Mathematik – profesor matematyki

Czasowniki nieregularne (7)

Przyimki (2): „ohne”

Dzisiaj czas na przyimek „ohne”. Podobnie jak „durch”, łączy się on tylko z biernikiem (der Akkusativ). „Ohne” jest o tyle łatwym przyimkiem, że ma on jedno znaczenie: „bez”.

  1. „ohne” wyraża, że czegoś nie ma, że coś jest wolne od czegoś:

ohne Geld – bez pieniędzy

ohne Arbeit – bez pracy

ohne jemanden – bez kogoś

Er kann ohne sie nicht leben. – On nie może żyć bez niej.

ohne mein Zutun – bez mojego udziału

ohne mein Wissen – bez mojej wiedzy

ohne Zweifel – bez zwątpienia

Sie haben ohne mein Zutun entschieden. – Oni zdecydowali bez mojego udziału.

ohne Schuld sein – być bez winy

ohne viel Mühe – bez dużego wysiłku

ohne mich! – beze mnie!

ich bin ohne Auto gekommen – jestem bez samochodu

ohne Sprachkenntnisse – bez znajomości języków

ohne schlafen – spać nago

 

  1. „ohne” wyraża brak czegoś będącego (możliwą) częścią danej rzeczy, wykluczenie czegoś

eine Bluse ohne Ärmel – bluzka bez rękawów

ein Topf ohne Deckel – garnek bez pokrywki

eine Wohnung ohne Bad – mieszkanie bez łazienki

ein Preis ohne Mehrwertsteuer – cena bez VAT-u

die Miete ohne Nebenkosten – czynsz bez kosztów dodatkowych

Gewicht ohne Verpackung – waga bez opakowania

ohne Bedienung – bez obsługi

Preis ohne Pfand – cena bez fantu

 

ZWROTY:

nicht (so) ohne sein – nie być nieszkodliwym – coś ma większe znaczenie, niż się wydaje (z czymś nie ma żartów, das ist nicht so ohne – to nie byle co)

Diese Erkältung ist nicht so ohne. – Z tym przeziębieniem nie ma żartów, to nie byle co.

Sie ist nicht so ohne. – Ona nie jest taka głupia.

ohne weiteres – bez trudu, po prostu

 

Jak pewnie zauważyliście, po przyimku „ohne” prawie zawsze występuje rzeczownik bez rodzajnika.