Przymiotnikowa odmiana rzeczownika

Przymiotnikowa odmiana rzeczownika

Kilka dni temu na Facebooku pojawiła się następująca zagadka językowa:

I odpowiedź:

Dlaczego odpowiedź B jest prawidłowa?

Chodzi tutaj o tzw. „substantivierte Adjektive”. Już wyjaśniam 🙂

Rodzaj męski: 

Nominativ: der Angestellte

Genitiv: des Angestellten

Dativ: dem Angestellten

Akkusativ: den Angestellten

Rodzaj żeński:

Nominativ: die Angestellte

Genitiv: der Angestellten

Dativ: der Angestellten

Akkusativ: die Angestellte

Jak możemy zauważyć, końcówki odmiany tych rzeczowników pokrywają się z końcówkami odmiany przymiotnika. To „zjawisko” to przymiotnikowa odmiana innych części mowy. 

Słowo „der Angestellte” pochodzi od „angestellt”. Inne przykłady: der Beamte, der Arme, der Bekannte, der Verwandte. 

Również w liczbie mnogiej mamy końcówki odmiany odpowiadające końcówkom przymiotnika po rodzajniku określonym:

Nominativ: die Angestellten 

Genitiv: der Angestellten

Dativ: den Angestellten

Akkusativ: die Angestellten

Po rodzajniku nieokreślonym musimy również zachować odpowiednie końcówki.

Odmiana dla rodzaju męskiego liczby pojedynczej:

Nominativ: ein Beamter

Genitiv: eines Beamten

Dativ: einem Beamten

Akkusativ: einen Beamten 

I liczba mnoga (bez rodzajnika, gdyż w liczbie mnogiej rodzajnik nieokreślony nie istnieje):

Nominativ: Beamte 

Genitiv: Beamter

Dativ: Beamten

Akkusativ: Beamte 

Zagadki językowe: czasowniki z dopełnieniem w bierniku

Zagadki językowe: czasowniki z dopełnieniem w bierniku

Wczoraj zamieściłam na Facebooku kolejne pytanie z serii „zagadki językowe”:

Natomiast dzisiaj pojawiła się odpowiedź:

Wyjaśnienia do zagadek językowych na Facebooku znajdziecie pod etykietą „zagadki językowe”:

Zagadki językowe

Dlaczego prawidłowa jest odpowiedź B, chociaż przecież uczymy się, że w czasie Perfekt używamy czasownika „fahren” wraz z czasownikiem posiłkowym „sein”?

Owszem, tak jest, ale dopóki nie używamy dopełnienia w bierniku. 

W zdaniu „Er hat mich nach Hause gefahren“ występuje dopełnienie w bierniku. Jest nim „mich” (on odwiózł mnie do domu. „Mich”, czyli kogo, co?).

Podam Wam więcej przykładów:

  • mit dem Auto fahren – jechać samochodem

Ich bin mit dem Auto nach Deutschland gefahren. – Pojechałam samochodem do Niemiec.

das Auto fahren – prowadzić samochód

Dopełnieniem w bierniku jest „das Auto”, więc w czasie Perfekt powiemy:

Ich habe das Auto gefahren. – Prowadziłam samochód.

  • mit dem Flugzeug fliegen – lecieć samolotem

Wohin bist du dieses Jahr mit dem Flugzeug geflogen? – Dokąd poleciałeś w tym roku samolotem?

das Flugzeug fliegen – prowadzić samolot

Dopełnieniem w bierniku jest „das Flugzeug”.

Der Pilot hat 3 Stunden das Flugzeug geflogen. – Pilot prowadził samolot przez 3 godziny.

  • schnell laufen – szybko biegać

Sie ist sehr schnell nach Hause gelaufen. – Ona bardzo szybko pobiegła do domu.

einen Rekord laufen – ustanowić rekord w bieganiu

einen Rekord – dopełnienie w bierniku

Sie hat einen Rekord gelaufen. – Ona ustanowiła rekord w bieganiu.

W tym wypadku często mówi się również: Sie ist einen Rekord gelaufen.

  • in/an der Sonne schmelzen – topić się w słońcu

Der Schnee ist in der Sonne geschmolzen. – Śnieg roztopił się w słońcu.

den Schnee schmelzen – roztopić śnieg

den Schnee – dopełnienie w bierniku

Die Sonne hat den Schnee geschmolzen. – Słońce roztopiło śnieg.

Zagadki językowe: dopełnienia w celowniku i bierniku

Zagadki językowe: dopełnienia w celowniku i bierniku

Ostatnio zamieściłam na Facebooku następujące pytanie:

Wczoraj ukazała się odpowiedź:

Biernik (Akkusativ) będę oznaczać na niebiesko, celownik (Dativ) na czerwono.

Dlaczego odpowiedź B jest prawidłowa? Przyjrzyjmy się temu zdaniu:

Ich gebe meiner Mutter Blumen. – Daję mojej mamie kwiaty. 

Widoczne są tutaj dopełnienia rzeczownikowe w celowniku (Dativ) i bierniku (Akkusativ):

meiner Mutter –> wem? (komu daję kwiaty? – celownik)

Blumen –> wen? was? (kogo, co daję? – biernik)

Co dzieje się, kiedy dopełnienia rzeczownikowe chcemy zastąpić zaimkami osobowymi?

Musimy pamiętać o tym, że stosując dwa zaimki osobowe, dopełnienie zaimkowe w bierniku występuje przed dopełnieniem w celowniku. Stąd przekształcone zdanie wygląda następująco:

Ich gebe sie ihr (daję je jej), gdzie:

sie – Blumen

ihr – meiner Mutter

Dodam jeszcze, że biernik występuje przed celownikiem, kiedy stosujemy zaimek osobowy w bierniku:

Ich gebe meiner Mutter Blumen. –> Ich gebe sie meiner Mutter. (meiner Mutter jest dopełnieniem rzeczownikowym w celowniku)

tłumaczenie: Daję mojej mamie kwiaty –> Daję je mojej mamie.

Co dzieje się, kiedy używamy zaimka osobowego w celowniku? Wtedy kolejność dopełnień pozostaje taka sama jak w zdaniu początkowym:

Ich gebe meiner Mutter Blumen. –> Ich gebe ihr Blumen. (Blumen jest dopełnieniem rzeczownikowym w bierniku)

tłumaczenie: Daję mojej mamie kwiaty. –> Daję jej kwiaty.

 

Zagadki językowe: wohin + Akkusativ

Zagadki językowe: wohin + Akkusativ

Wczoraj zamieściłam na Facebooku następującą zagadkę językową:

Dzisiaj pojawiła się odpowiedź:

Odpowiedź „auf das Bett” jest prawidłowa, ponieważ na pytanie „wohin?” odpowiada biernik (Akkusativ). Dodatkowo biernik związany jest z ruchem. Kiedy coś dokądś kładę, to wykonuję ruch.

Przypominam odmianę rodzajników określonych i nieokreślonych w bierniku:

M – den / einen

F – die / eine

N – das / ein

PL – die / –

Odpowiadając na pytanie „wohin?”, które jest związane z ruchem, używamy biernika. Dla uczniów często jest to trudne, bo często nasuwa się pytanie „Gdzie idziesz?”, „Gdzie siadamy?”, „Gdzie mam to postawić?” (mylące, ponieważ na pytanie „gdzie?” w języku niemieckim odpowiada celownik).  Jednak czasowniki „iść”, „siadać”, „postawić” są związane z ruchem i musimy się tu przestawić na myślenie po niemiecku, na odpowiadanie na pytanie „dokąd?”

Przygotowałam dla Was trochę przykladów:

Kannst du ans Telefon gehen? – Możesz podejść do telefonu? (an das Telefon)

Setzen wir uns an den Tisch! – Usiądźmy do stołu!

Gehst du auf das Fest? – Idziemy na uroczystość?

Fahren wir aufs Land! – Pojedźmy na wieś! (auf das Land)

Stell den Koffer hinter das Sofa! – Postaw walizkę za sofę!

Das Buch ist hinter das Regal gefallen. – Książka wpadła za regał.

Bald fahre ich ins Ausland. – Wkrótce jadę zagranicę. (in das Ausland)

Er stellt den Schrank neben das Sofa. – On stawia szafę obok sofy.

Ich hänge die Lampe über den Tisch. – Wieszam lampę nad stół.

Der Hund hat sich unter den Tisch gelegt. – Pies