Skąd się wzięły niemieckie nazwy dni tygodnia?

Dzisiaj przygotowałam dla Was ciekawostkę. Opiszę, skąd wzięły się nazwy niemieckich dni tygodnia, do czego konieczne jest sięgnięcie do historii języka. 

A więc po kolei:

Montag – w języku średniowysokoniemieckim mōntac, māntac, w starowysokoniemieckim mānetac. Słowo oznacza Tag der Mondes, czyli dzień Księżyca. Wywodzi się od łacińskiego dies Lunae – dzień Luny, czyli bogini Księżyca. Także w języku greckim słowo związane jest z Księżycem. hēméra Selénēs oznacza dzień Seleny, czyli bogini Księżyca.

Dienstag – w średniowysokoniemieckim dienstac, dinstac, w średniodolnoniemieckim dinsdach, dingesdach. Słowo związane jest z imieniem germańskiego boga nieba – Ziu, stworzone na podobieństwo łacińskiego Martis dies. Dienstag oznacza Tag des Ziu– dzień Ziu, dzień Ziu jako chroniącego thing.

Dodam tutaj, że u Germanów pojęcie „thing” oznaczało zebranie ludu, wojska, posiedzenie sądu, na którym obradowano o wszystkich kwestiach prawnych dotyczących plemienia. Słowo przekształciło się potem w „Ding”.

Mittwoch – w średniowysokoniemieckim mit(te)woche, w późnostaroniemieckim mittawehha. Pochodzi od łacińskiego media hebdomas dla germańskiego określenia Wodanstag. Bezpośrednio z średniowysokoniemieckiego mitti (środek) i woche (tydzień).

Donnerstag – w średniowysokoniemieckim donerstac, w starowysokoniemieckim Donares tag. Słowo powstało z imienia germańskiego boga gromów Donara. Utworzone na wzór łacińskiego Iovis dies – dzień Jupitera.

Freitag – w średniowysokoniemieckim vrítac, w starowysokoniemieckim fríadag lub fríjedag, od imienia stawianej na równi z boginią miłości Wenus Friją. Imię Frija oznacza „ukochana, kochana”. Słowo stworzone na wzór łacińskiego Veneris dies – dzień Wenus.

Samstag – w średniowysokoniemieckim sam(e)tac, w starowysokoniemieckim sambatac. Pierwszy człon słowa pochodzi od greckiego sábbaton.

Sonnabend – określenie soboty używane głównie na zachodzie i południu Niemiec, w Austrii i Szwajcarii. W średniowysokoniemieckim sun(nen)ābent, w starowysokoniemieckim sunnūnāband. Pochodzi od staroangielskiego sunnanæfen. Oznacza Vorabend vor Sonntag – przeddzień niedzieli. W staroangielskim utworzone od sunnundæg (niedziela) i æfen (przeddzień).
Sonntag – w średniowysokoniemieckim sun(nen)tac, w starowysokoniemieckim sunnūn tac. Utworzone na wzór łacińskiego dies Solis i greckiego hēméra Hēlíou – dzień Słońca. 


Źródło: DUDEN Herkunftswoerterbuch  

Share
Magdalena Surowiec

Magdalena Surowiec

Germanistka z wykształcenia i z zamiłowania. W Niemczech mieszkałam ponad 7 lat (Północna Nadrenia-Westfalia i Nadrenia-Palatynat). Język niemiecki jest dla mnie jak drugi język ojczysty. Uczę, tłumaczę, piszę podręczniki, dokształcam się. Moje zainteresowania to języki obce, muzyka klasyczna, antyczny Egipt, literatura, dydaktyka, metodyka i przede wszystkim moja córka.

8 komentarzy

  1. naprawdę niesamowite!

  2. Avatar Anonimowy pisze:

    Poprosze post o pracy w Niemczech jako wychowawca w żłobku/przedszkolu. Jakie należy mieć kwalifikacje i czy po germanistyce nauczycielskiej jest szansa pracy na takim sranowisku.

  3. Hm, to jest trudny temat. Może lepiej napisz do mnie maila, to wszystko wyjaśnię. msurowiec2010@gmail.com

  4. Avatar Anonimowy pisze:

    Zawsze myślałam, że Sonntag i tym podobne nazwy w językach germańskich wzięły się od tego, że w niedziele świeciło słońce haha 😀 a tu takie zaskoczenie, a z drugiej strony rozczarowanie swoją drogą, że języki germańskie tak sobie po prostu skopiowały system nazywania dni z łaciny :<

  5. Wydaje mi się, że większość języków ma dość podobną genezę powstania tych nazw…;)

  6. Avatar Karol pisze:

    Bardzo interesujące, trafiłem tu przypadkiem! Co prawda szukałem czegoś zupełnie innego – sposobu używania, przykładowych zdań itp(https://speakin.pl/dni-tygodnia-po-niemiecku/), ale ten artykuł jest świetny i na pewno pomoże zapamiętać nazwy dni tygodnia 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.